Nowa substancja psychoaktywna

Nowa substancja psychoaktywna to, w rozumieniu ustawy „o przeciwdziałaniu narkomanii”, substancja lub grupa substancji, która wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, ale nie jest substancją psychotropową ani środkiem odurzającym. Może mieć pochodzenie naturalne albo syntetyczne i występować samodzielnie, w czystej postaci, lub jako składnik preparatu.

O zakwalifikowaniu substancji jako nowej substancji psychoaktywnej decyduje spełnienie kilku elementów. Po pierwsze, musi ona oddziaływać na ośrodkowy układ nerwowy. Po drugie, nie może należeć do kategorii substancji psychotropowych ani środków odurzających. Po trzecie, musi stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub zagrożenie społeczne porównywalne z zagrożeniami powodowanymi przez te substancje albo naśladować ich działanie. Ocena zagrożenia jest powiązana z rekomendacją Zespołu do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych. Ostatecznie znaczenie ma również wskazanie danej substancji w przepisach wydanych na podstawie art. 44f pkt 3.

Pojęcie ma charakter prawny, a nie wyłącznie opisowy. Służy odróżnieniu substancji, które nie zostały zakwalifikowane jako substancje psychotropowe lub środki odurzające, lecz mogą powodować podobne zagrożenia albo naśladować ich działanie. Dzięki tej kategorii ustawa może obejmować także substancje pojawiające się poza tradycyjnymi wykazami, jeżeli zostaną ocenione jako stwarzające porównywalne ryzyko i określone w odpowiednich przepisach.

W praktyce zakwalifikowanie substancji jako nowej substancji psychoaktywnej ma znaczenie dla stosowania przepisów ustawy dotyczących tej kategorii. Sam fakt, że substancja jest nowa, naturalna, syntetyczna lub występuje w preparacie, nie wystarcza jeszcze do uznania jej za nową substancję psychoaktywną. Konieczne jest także jej działanie na ośrodkowy układ nerwowy, spełnienie wymogu dotyczącego podobnego zagrożenia lub naśladowania działania oraz określenie w przepisach wskazanych w ustawie.