Nocna i świąteczna opieka zdrowotna

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna to określony w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych rodzaj świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, udzielanych poza zwykłymi godzinami pracy wynikającymi z umów dotyczących świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej. Pojęcie obejmuje więc pomoc medyczną dostępną w czasie, gdy świadczeniodawca nie realizuje podstawowej opieki zdrowotnej w ramach standardowego harmonogramu. W definicji wskazano w szczególności dni wolne od pracy i święta, ale istotne jest przede wszystkim odniesienie do godzin określonych w umowie.

Zastosowanie tej opieki wiąże się z nagłym zachorowaniem albo nagłym pogorszeniem stanu zdrowia świadczeniobiorcy. Jednocześnie sytuacja ta nie może być stanem nagłym. Oznacza to, że definicja rozdziela przypadki wymagające świadczeń nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej od sytuacji, które mają charakter stanu nagłego i należą do innego trybu udzielania pomocy medycznej. Nie każde pogorszenie zdrowia jest zatem objęte tym pojęciem, lecz tylko takie, które wystąpiło nagle, wymaga kontaktu ze świadczeniodawcą poza jego zwykłymi godzinami pracy i nie zostało zakwalifikowane jako stan nagły.

Najważniejsze elementy tego pojęcia to:

• zakres podstawowej opieki zdrowotnej,
• udzielanie świadczeń poza godzinami pracy określonymi w umowie,
• czas, w którym pomoc jest szczególnie potrzebna, zwłaszcza dni wolne od pracy i święta,
• nagły charakter zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia,
• brak stanu nagłego.

W praktyce definicja wskazuje, jaki rodzaj pomocy należy wiązać z tym określeniem i w jakich okolicznościach może ona zostać udzielona. Ma znaczenie dla odróżnienia świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej realizowanych w zwykłym czasie od świadczeń udzielanych poza tym czasem, a także dla rozgraniczenia tej formy opieki od pomocy przeznaczonej dla stanów nagłych. W ustawie pojęcie pełni więc funkcję porządkującą, ponieważ określa zakres świadczeń, czas ich udzielania oraz rodzaj sytuacji zdrowotnych uzasadniających ich zastosowanie.