Niezarobkowy krajowy przewóz drogowy

Niezarobkowy krajowy przewóz drogowy to kategoria przewozu wyróżniona w ustawie „Transport drogowy”. Obejmuje taki przewóz, który służy zaspokojeniu własnych potrzeb organizatora lub podmiotu korzystającego z transportu, a nie prowadzeniu przewozu jako odrębnej działalności wykonywanej na rzecz zewnętrznych klientów. Określenie „niezarobkowy” wskazuje więc na własny, wewnętrzny cel przewozu, a nie na zarobkowe świadczenie usługi transportowej.

Dla zakwalifikowania danego przewozu do tej kategorii istotne są dwa podstawowe elementy:

• cel przewozu, którym muszą być potrzeby własne,
• miejsce wykonywania przewozu, czyli terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pojęcie odnosi się zatem do przewozu drogowego realizowanego w kraju i pozostającego w związku z własną działalnością, organizacją lub potrzebami przewożącego albo podmiotu, na którego potrzeby transport jest wykonywany. Nie chodzi tu o sam fakt użycia pojazdu na drodze, lecz o określony charakter przewozu oraz jego krajowy zakres.

W ustawie definicja ta służy rozróżnieniu przewozów wykonywanych na własne potrzeby od przewozów zarobkowych oraz od przewozów o charakterze międzynarodowym. Ma to znaczenie przy ustalaniu, jakie przepisy dotyczą danego sposobu transportu i czy określona działalność mieści się w regulowanej kategorii niezarobkowego przewozu krajowego. W praktyce najpierw należy ocenić, komu i czemu przewóz służy, a następnie ustalić, czy jest wykonywany na terytorium Polski. Spełnienie obu tych przesłanek pozwala rozpatrywać go jako niezarobkowy krajowy przewóz drogowy w rozumieniu ustawy.