Nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym

Nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym to nieruchomość, w przypadku której nie da się wiarygodnie ustalić, komu przysługują prawa rzeczowe. Określenie to odnosi się do sytuacji, gdy brakuje księgi wieczystej, zbioru dokumentów lub innych dokumentów pozwalających ustalić stan prawny nieruchomości. Nie chodzi więc wyłącznie o brak jednego dokumentu, lecz o taki brak dokumentacji, który uniemożliwia wskazanie osób uprawnionych.

Drugą sytuacją objętą definicją jest śmierć dotychczasowego właściciela albo użytkownika wieczystego, jeżeli osoby dziedziczące nie wykazały swoich praw do spadku. W takim przypadku wiadomo, kto wcześniej był uprawniony, ale nie zostało formalnie potwierdzone, na kogo przeszły związane z nieruchomością prawa. Samo twierdzenie o dziedziczeniu nie wystarcza do uznania stanu prawnego za ustalony.

Najważniejsze przesłanki obejmują zatem:

• brak dokumentów umożliwiających ustalenie osób, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości, albo
• śmierć właściciela lub użytkownika wieczystego połączoną z brakiem wykazania praw do spadku przez spadkobierców.

Definicja pochodzi z ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących regulacji stanu prawnego niektórych dróg ogólnodostępnych. W tej ustawie służy wyodrębnieniu nieruchomości, których sytuacja prawna wymaga uporządkowania w związku z regulacją stanu prawnego takich dróg. Ma to znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala określić, kiedy nieruchomość jest traktowana jako wymagająca szczególnych działań związanych z ustaleniem uprawnionych. Pojęcie wskazuje więc nie na spór między konkretnymi osobami, lecz na obiektywną niemożność ustalenia praw do nieruchomości albo na brak potwierdzenia następstwa prawnego po zmarłym właścicielu lub użytkowniku wieczystym.