Niepożądany odczyn poszczepienny

Niepożądany odczyn poszczepienny to objaw chorobowy, który pojawił się w określonym czasie po wykonaniu szczepienia ochronnego i pozostaje z tym szczepieniem w związku czasowym. Pojęcie to nie odnosi się więc do każdego złego samopoczucia po szczepieniu, lecz do takiego stanu lub dolegliwości, które można umiejscowić w czasie względem podania szczepionki.

W rozumieniu ustawy „o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi” pojęcie ma dwa podstawowe elementy:

• musi wystąpić objaw chorobowy, czyli nieprawidłowy stan zdrowia lub dolegliwość,
• objaw musi pozostawać w związku czasowym ze szczepieniem ochronnym, a więc pojawić się w relacji czasowej do wykonania szczepienia.

Sama bliskość czasowa nie oznacza jeszcze, że szczepienie było przyczyną objawu. Definicja pozwala jednak objąć takie przypadki wspólną kategorią prawną, która służy ich rozpoznawaniu, zgłaszaniu i dalszej obserwacji. Dzięki temu możliwe jest gromadzenie informacji o zdarzeniach występujących po szczepieniach oraz podejmowanie odpowiednich działań związanych z ich oceną i leczeniem.

Hasło ma znaczenie praktyczne w przepisach regulujących szczepienia ochronne, zasady postępowania po ich wykonaniu oraz obowiązki związane ze zgłaszaniem niepożądanych odczynów. Dotyczy również dokumentowania takich zdarzeń i przechowywania danych w rejestrze zgłoszeń. Pojęcie jest używane zarówno w odniesieniu do szczepień wykonywanych w ramach standardowych działań ochronnych, jak i do szczepień prowadzonych w szczególnych sytuacjach, w tym szczepień akcyjnych. Niepożądany odczyn poszczepienny jest zatem kategorią służącą przede wszystkim do uporządkowania informacji o objawach chorobowych pojawiających się po szczepieniu i do zapewnienia jednolitego sposobu ich zgłaszania oraz obsługi.