Nienależnie pobrane świadczenie

„Nienależnie pobrane świadczenie” to, w rozumieniu ustawy „o pomocy osobom uprawnionym do alimentów”, świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w sytuacji, w której nie powinno zostać wypłacone w całości albo w określonej części. Definicja wskazuje konkretne okoliczności, które przesądzają o takim charakterze wypłaty.

Za nienależnie pobrane może zostać uznane świadczenie:

• wypłacone mimo ustania albo wstrzymania prawa do świadczenia;
• przyznane lub wypłacone wskutek świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą;
• wypłacone bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli następnie stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo, po wznowieniu postępowania, uchylono tę decyzję i odmówiono prawa do świadczenia;
• wypłacone za okres, w którym osoba uprawniona otrzymała zaległe lub bieżące alimenty z pominięciem kolejności określonej w art. 28, w zakresie odpowiadającym wysokości tych alimentów;
• wypłacone osobie innej niż wskazana w decyzji przyznającej świadczenie, jeżeli nastąpiło to z przyczyn niezależnych od organu, który wydał decyzję;
• wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu, gdy ustalono wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 9 ust. 4b.

Pojęcie obejmuje więc zarówno wypłaty dokonane po zmianie lub ustaniu okoliczności uzasadniających pomoc, jak i świadczenia przyznane lub przekazane z powodu wprowadzenia organu w błąd, braku podstawy prawnej, wadliwości decyzji, otrzymania alimentów albo nieprawidłowego zastosowania przepisów dotyczących dochodu. W niektórych przypadkach znaczenie ma całość wypłaconego świadczenia, a w innych tylko jego część, na przykład odpowiadająca otrzymanym alimentom.

Kwalifikacja wypłaty jako nienależnie pobranego świadczenia służy prawidłowemu rozliczeniu pomocy z funduszu alimentacyjnego i odróżnieniu świadczeń, do których wypłaty nie było podstaw, od świadczeń pobranych zgodnie z prawem. Pojęcie ma zatem praktyczne znaczenie przy ocenie prawa do świadczenia oraz skutków wypłaty dokonanej w okolicznościach wymienionych w art. 2 ustawy.