Nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca

Nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca to pojęcie używane w ustawie „o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej” do określenia sytuacji, w której cudzoziemiec faktycznie wykonuje pracę, ale nie spełnia wymaganych warunków legalnego jej wykonywania. Definicja odnosi się więc nie tylko do samego wykonywania pracy, lecz także do legalności pobytu oraz do wymaganych dokumentów.

Do uznania pracy za nielegalną wystarczy spełnienie jednej z przesłanek:

• cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie;
• podstawa jego pobytu nie daje mu prawa do wykonywania pracy;
• cudzoziemiec nie ma odpowiedniego zezwolenia na pracę albo oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, jeżeli taki dokument jest wymagany.

Przesłanki te dotyczą różnych aspektów dopuszczalności pracy. Pierwsza odnosi się do samego pobytu na terytorium Polski. Druga wskazuje, że legalny pobyt nie zawsze oznacza automatycznie prawo do wykonywania pracy, ponieważ znaczenie ma również rodzaj podstawy pobytu. Trzecia dotyczy dokumentu, który potwierdza możliwość wykonywania pracy przez cudzoziemca, przy czym obowiązek jego posiadania zależy od tego, czy w danej sytuacji jest on wymagany.

Pojęcie służy wyznaczeniu granicy między legalnym a nielegalnym wykonywaniem pracy przez cudzoziemców. Ma znaczenie przy ocenie, czy dana osoba może wykonywać pracę w konkretnych warunkach oraz czy zostały spełnione wymagania dotyczące jej pobytu i uprawnień do pracy. W praktyce konieczne jest sprawdzenie wszystkich istotnych okoliczności, ponieważ legalność może być wyłączona zarówno przez nielegalny pobyt, nieodpowiednią podstawę pobytu, jak i brak wymaganego zezwolenia lub oświadczenia. Termin odnosi się zatem do rzeczywistego wykonywania pracy przez cudzoziemca bez wymaganej podstawy prawnej, a nie wyłącznie do braku jednego określonego dokumentu.