Nazwisko

Nazwisko jest oznaczeniem osoby fizycznej, które wraz z imieniem służy jej identyfikacji w obrocie prawnym i społecznym. Stanowi element stanu cywilnego oraz dobro osobiste człowieka, podlegające ochronie na podstawie Kodeksu cywilnego. Nazwisko może być związane z pochodzeniem rodzinnym, małżeństwem lub innym zdarzeniem wpływającym na stan cywilny, a jego brzmienie i zmiana podlegają regułom określonym w przepisach prawa.

W dokumentach urzędowych nazwisko jest zazwyczaj podawane razem z imieniem, a niekiedy także z numerem PESEL, imionami rodziców lub innymi danymi identyfikacyjnymi. Służy do ustalenia tożsamości osoby i prawidłowego oznaczenia strony, świadka, oskarżonego, właściciela nieruchomości, wspólnika albo osoby wykonującej określone czynności zawodowe. W postępowaniu karnym nazwisko należy do danych wykorzystywanych przy identyfikacji uczestników, sporządzaniu aktu oskarżenia oraz przekazywaniu informacji o skazanym. W księgach wieczystych umożliwia oznaczenie osób, którym przysługują prawa do nieruchomości lub ograniczone prawa rzeczowe. Jest także ujawniane w dokumentach związanych z wykonywaniem zawodu, takich jak operat szacunkowy.

Szczególne znaczenie nazwisko ma w prawie spółek. Nie jest ono wtedy wyłącznie danymi osoby, lecz może stać się elementem firmy spółki, czyli jej prawnej nazwy. Firma spółki komandytowej zawiera nazwisko lub firmę komplementariusza oraz odpowiednie oznaczenie rodzaju spółki. W firmie spółki komandytowo-akcyjnej wskazuje się nazwiska komplementariuszy. Nazwisko komandytariusza lub akcjonariusza co do zasady nie powinno być używane w firmie, ponieważ jego umieszczenie może powodować skutki w zakresie odpowiedzialności wobec osób trzecich.

Nazwisko występuje również w ewidencjach, rejestrach i postępowaniach administracyjnych, między innymi dotyczących gospodarki nieruchomościami, gospodarki wodnej oraz tworzenia spółek wodnych. Jego prawidłowe ustalenie ma znaczenie dla doręczeń, oznaczenia stron postępowania i skuteczności czynności urzędowych.