Nauczanie religii

„Nauczanie religii” oznacza zorganizowaną działalność edukacyjną polegającą na przekazywaniu wiedzy o określonej religii, jej zasadach, obrzędach, historii i tradycji, a także na kształtowaniu postaw zgodnych z jej doktryną. W polskim prawie termin ten odnosi się przede wszystkim do nauczania o charakterze konfesyjnym, prowadzonego przez kościół lub inną wspólnotę religijną albo z jej upoważnienia. Nie jest tożsamy z ogólną edukacją o religiach, prowadzoną w ramach przedmiotów świeckich.

Nauczanie religii może obejmować:

• katechezę organizowaną przez kościoły i inne związki wyznaniowe,
• naukę religii prowadzoną w szkołach publicznych,
• zajęcia religijne organizowane w innych miejscach, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach dotyczących danej wspólnoty.

W szkołach publicznych nauczanie religii wiąże się z konstytucyjną wolnością sumienia i religii. Jego organizacja uwzględnia dobrowolność udziału oraz prawo rodziców, a w odpowiednim zakresie także uczniów, do decydowania o uczestnictwie. Przepisy regulują między innymi sposób zgłaszania zajęć, ich organizację oraz zasady przygotowywania i zatwierdzania programów nauczania i podręczników. Programy i materiały mogą być opracowywane lub zatwierdzane przez właściwe władze kościelne, a następnie przedstawiane organom określonym w przepisach.

Szczegółowe uprawnienia do prowadzenia nauczania religii wynikają także z ustaw regulujących stosunek państwa do poszczególnych kościołów i gmin wyznaniowych. Ustawy te mogą określać zarówno prawo danej wspólnoty do prowadzenia katechezy, jak i zasady nauczania jej religii w szkołach publicznych. Zakres tych regulacji nie jest jednolity, a część przepisów dotyczących konkretnych wspólnot została uchylona.

Termin występuje również w kontekście wykonywania wolności religijnej osób pozbawionych wolności. W zakładach karnych i aresztach nauczanie lub przekazywanie treści religijnych może być elementem praktyk religijnych i kontaktów z duchownymi, z uwzględnieniem wymogów bezpieczeństwa oraz porządku instytucji.