Narząd

Narząd w rozumieniu ustawy „o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów” to wyodrębniona, ważna część ludzkiego organizmu, która składa się z różnych rodzajów tkanek i może samodzielnie wykonywać określone czynności fizjologiczne. O uznaniu danej części za narząd decyduje więc nie tylko jej budowa, lecz także zachowanie podstawowych właściwości umożliwiających jej funkcjonowanie.

Definicja obejmuje kilka istotnych elementów:

• narząd musi być częścią organizmu ludzkiego i stanowić odrębną, istotną strukturę;
• powinien być zbudowany z różnych tkanek;
• musi mieć zdolność utrzymywania własnej struktury oraz ukrwienia;
• powinien zachowywać możliwość pełnienia autonomicznych funkcji fizjologicznych, czyli wykonywania właściwych sobie czynności w sposób niezależny od innych części organizmu.

Za narząd może być uznana również jego część, jeżeli po wykorzystaniu w organizmie ludzkim może spełniać ten sam cel co cały narząd. Rozwiązanie to ma praktyczne znaczenie, ponieważ pozwala objąć ustawowym pojęciem nie tylko narządy pobierane i wykorzystywane w całości, lecz także takie ich fragmenty, które zachowują przydatność do tego samego zastosowania.

Pojęcie narządu wyznacza zakres przedmiotowy regulacji dotyczących pobierania, przechowywania i przeszczepiania. Ułatwia odróżnienie narządów od komórek i tkanek oraz wskazuje, jakie elementy organizmu mogą być traktowane jako narządy na potrzeby tych czynności. Ma to znaczenie przy ocenie, czego dotyczą określone procedury i zasady postępowania przewidziane w ustawie, a także przy ustalaniu, jakie elementy podlegają przechowywaniu lub mogą być wykorzystane do przeszczepienia.

Hasło występuje także w przepisach dotyczących ustalania uszczerbku na zdrowiu, gdzie odnosi się do uszkodzenia kilku narządów lub innych części organizmu, oraz w regulacjach dotyczących kosztów przechowywania pobranych komórek, tkanek i narządów do czasu ich dystrybucji.