Narodowy spis powszechny ludności i mieszkań

Narodowy spis powszechny ludności i mieszkań to zorganizowany, wieloetapowy proces pozyskiwania i opracowywania informacji o ludności oraz zasobach mieszkaniowych. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań i określa spis nie jako samo zebranie odpowiedzi, lecz jako całość działań służących uzyskaniu, uporządkowaniu i wykorzystaniu danych.

Najważniejsze elementy pojęcia to:

• planowanie działań związanych ze spisem;
• zbieranie danych dotyczących osób fizycznych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• łączenie oraz ocena zebranych informacji;
• rozpowszechnianie i analiza wyników;
• odnoszenie danych do oznaczonego czasu;
• opracowywanie informacji na możliwie najniższych poziomach agregacji.

Zakres spisu obejmuje dane demograficzne, czyli związane z ludnością, dane społeczne i ekonomiczne, a także informacje o zasobach mieszkaniowych. Oznacza to, że spis może służyć opisaniu nie tylko liczby osób, lecz również wybranych cech społeczeństwa, jego sytuacji ekonomicznej oraz stanu zasobów mieszkaniowych. Wymóg odnoszenia danych do oznaczonego czasu zapewnia, że przedstawiają one sytuację właściwą dla określonego momentu lub okresu przyjętego na potrzeby spisu.

Znaczenie praktyczne ma także gromadzenie informacji dla najniższych poziomów agregacji danych. Pozwala to przedstawiać wyniki w sposób szczegółowy, z uwzględnieniem mniejszych obszarów lub bardziej precyzyjnie wyodrębnionych grup, zamiast ograniczać się wyłącznie do ogólnych danych zbiorczych. Dzięki etapom oceny, łączenia i analizy dane mogą zostać uporządkowane oraz przygotowane do rozpowszechniania.

W tej ustawie pojęcie wyznacza przedmiot i zakres działań spisowych. Wskazuje, jakie rodzaje informacji mają być objęte procesem, kogo dotyczą dane, gdzie są zbierane oraz jakie czynności należy wykonać przed udostępnieniem wyników. W praktyce narodowy spis powszechny ludności i mieszkań tworzy podstawę do uzyskania możliwie pełnego i porównywalnego obrazu ludności oraz zasobów mieszkaniowych na różnych poziomach szczegółowości.