Nadzór epidemiologiczny

Nadzór epidemiologiczny to sposób obserwowania i analizowania sytuacji związanej z zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi, uregulowany w ustawie „o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi”. Służy uzyskiwaniu informacji potrzebnych do zapobiegania zakażeniom i ich zwalczania. Obejmuje zarówno działania dotyczące konkretnej osoby, jak i stałe monitorowanie zjawisk zdrowotnych w większej populacji.

Nadzór indywidualny dotyczy osoby zakażonej albo podejrzanej o zakażenie. Polega na jej obserwacji, ale bez ograniczania swobody przemieszczania się. W jego ramach wykonuje się u tej osoby badania sanitarno-epidemiologiczne. Ich celem jest wykrycie biologicznych czynników chorobotwórczych albo potwierdzenie rozpoznania choroby zakaźnej. Gromadzi się także informacje o okolicznościach zakażenia i jego skutkach, a następnie poddaje się je analizie i interpretacji. Pozwala to ustalić, jak doszło do zakażenia oraz jakie konsekwencje może ono powodować.

Nadzór ogólny ma szerszy zakres. Oznacza stałe i systematyczne zbieranie danych o zachorowaniach oraz o innych procesach zachodzących w sferze zdrowia publicznego. Zebrane informacje są analizowane i interpretowane, aby można było rozpoznawać występujące zjawiska i wykorzystywać wiedzę o nich do działań zapobiegawczych oraz do zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych.

W praktyce pojęcie to obejmuje więc dwa uzupełniające się poziomy. Pierwszy koncentruje się na pojedynczym przypadku i jego dokładnym rozpoznaniu, drugi pozwala obserwować szerszą sytuację epidemiologiczną. Istotnym elementem nadzoru nie jest samo zebranie danych, lecz także ich uporządkowanie, ocena i wyciągnięcie wniosków przydatnych dla ochrony zdrowia publicznego.