Art. 87 Kodeksu pracy reguluje zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę. Przepis ten ma na celu ochronę pracownika przed nadmiernym obciążeniem finansowym, zapewniając jednocześnie możliwość egzekucji określonych należności.

#### 1. Kolejność potrąceń

Zgodnie z art. 87 § 1, potrącenia z wynagrodzenia za pracę mogą być dokonywane tylko po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat do pracowniczego planu kapitałowego (PPK), o ile pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania. Następnie, potrąceniu podlegają:

1. Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
2. Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
3. Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
4. Kary pieniężne przewidziane w art. 108 Kodeksu pracy.

#### 2. Granice potrąceń

Art. 87 § 3 i § 4 określają maksymalne granice potrąceń:

- W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych, potrącenia mogą wynosić do trzech piątych wynagrodzenia.
- W przypadku egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych, potrącenia mogą wynosić do połowy wynagrodzenia.
- Potrącenia z tytułu należności innych niż alimentacyjne oraz zaliczek pieniężnych nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami alimentacyjnymi - trzech piątych wynagrodzenia.

#### 3. Potrącenia niezależne od innych potrąceń

Niezależnie od powyższych potrąceń, kary pieniężne przewidziane w art. 108 Kodeksu pracy potrąca się w granicach określonych w tym artykule. Art. 108 przewiduje, że kary pieniężne mogą być stosowane za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów BHP, przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

#### 4. Egzekucja z dodatkowych świadczeń

Art. 87 § 6 stanowi, że nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości.

#### 5. Odliczenia za okresy nieobecności

Art. 87 § 7 przewiduje, że z wynagrodzenia za pracę odlicza się w pełnej wysokości kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.

#### 6. Potrącenia w przypadku wypłaty składników wynagrodzenia za okresy dłuższe niż miesiąc

Art. 87 § 8 wskazuje, że potrąceń należności z wynagrodzenia pracownika w miesiącu, w którym są wypłacane składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż jeden miesiąc, dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia uwzględniającej te składniki.

### Podsumowanie

Art. 87 Kodeksu pracy w sposób szczegółowy reguluje zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę, chroniąc pracownika przed nadmiernym obciążeniem finansowym. Przepis ten określa kolejność i granice potrąceń, a także szczególne zasady dotyczące egzekucji z dodatkowych świadczeń oraz odliczeń za okresy nieobecności. Pracodawcy powinni dokładnie przestrzegać tych przepisów, aby uniknąć naruszenia praw pracowniczych.

Kodeks pracy

Przepis wskazuje, że Kasa Krajowa ma działać bez celu zarobkowego. Osiągnięta przez nią nadwyżka bilansowa co do zasady zwiększa fundusz stabilizacyjny, jednak ustęp 3 przewiduje zastrzeżenie od tej reguły. Jeżeli Kasa Krajowa poniesie stratę bilansową, w pierwszej kolejności należy ją pokryć z nadwyżki bilansowej uzyskanej w przyszłych okresach. Przepis określa więc zarówno przeznaczenie nadwyżki, jak i kolejność pokrywania straty.

o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

Przepis wyłącza trzy rodzaje korzyści finansowych dla osób wskazanych w art. 2. Nie mogą one otrzymać prowizji zależnej od osiągniętego zysku ani nagrody wypłacanej z zakładowego funduszu nagród. Nie mają także prawa żądać wypłaty związanej z udziałem w zysku lub w nadwyżce bilansowej. Oznacza to, że zysk albo nadwyżka bilansowa nie tworzą po ich stronie prawa do takich świadczeń.

Nadwyżka bilansowa

Nadwyżka bilansowa w przepisach

Kodeks pracy1 przepis

o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych1 przepis

o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi1 przepis