Nabycie nieruchomości rolnej

„Nabycie nieruchomości rolnej” oznacza uzyskanie własności gruntu rolnego w sposób, który powoduje zmianę osoby będącej właścicielem albo powstanie własności po stronie nowego podmiotu. Pojęcie to ma szerokie znaczenie, ponieważ obejmuje nie tylko typowe przeniesienie własności, lecz także inne sytuacje, w których własność zostaje nabyta.

Z definicji zawartej w ustawie „Kształtowanie ustroju rolnego” wynikają trzy podstawowe elementy tego pojęcia:

• przedmiotem nabycia musi być nieruchomość rolna,
• skutkiem zdarzenia musi być nabycie jej własności,
• nabycie może nastąpić na różnej podstawie prawnej.

Źródłem nabycia może być czynność prawna, czyli działanie stron wywołujące skutki w sferze własności. Może nim być również orzeczenie sądu albo rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Definicja obejmuje ponadto inne zdarzenia prawne, a więc takie sytuacje przewidziane przez prawo, w których własność przechodzi na inną osobę lub zostaje przez nią uzyskana, mimo że nie dochodzi do typowej umowy ani do wydania orzeczenia.

Istotne jest to, że pojęcie odnosi się do własności, a nie do samego posiadania nieruchomości, korzystania z niej czy wykonywania innych praw związanych z gruntem. O tym, czy doszło do nabycia w rozumieniu ustawy, decyduje więc przede wszystkim skutek prawny danego zdarzenia, czyli uzyskanie własności nieruchomości rolnej.

Definicja służy wyznaczeniu zakresu sytuacji, do których mogą mieć zastosowanie przepisy ustawy dotyczące kształtowania ustroju rolnego. Jej praktyczne znaczenie polega na tym, że przy ocenie konkretnego przypadku trzeba uwzględnić nie tylko sprzedaż lub inne umowne przeniesienie własności, lecz także nabycie wynikające z orzeczenia albo z innego zdarzenia prawnego. Dzięki temu pojęcie obejmuje różne drogi uzyskania własności i pozwala ustalić, czy dane zdarzenie mieści się w zakresie regulacji ustawy.