Przepis określa, jakie podmioty prowadzą działalność archiwalną w zakresie państwowego zasobu archiwalnego i jak tworzą one państwową sieć archiwalną. Do tej sieci należą przede wszystkim **archiwa państwowe**, **archiwa wyodrębnione** oraz archiwa zakładowe działające przy organach państwowych i innych państwowych jednostkach organizacyjnych. Uwzględniono także archiwa zakładowe organów jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych. Punkt 4 w ust. 1 został uchylony, dlatego nie wskazuje obecnie dodatkowej kategorii podmiotów.

Ustęp 2 rozszerza krąg podmiotów prowadzących taką działalność poza państwową sieć archiwalną. Obejmuje on jednostki organizacyjne posiadające powierzony zasób archiwalny, a także biblioteki i muzea. Te ostatnie mieszczą się w tym katalogu, jeżeli przechowują materiały archiwalne wchodzące do państwowego zasobu archiwalnego albo gromadzą materiały określone w art. 15 ust. 2, stanowiące państwowy zasób archiwalny. Przepis dodatkowo wskazuje, że chodzi o biblioteki i muzea, których organizatorem jest minister, kierownik urzędu centralnego, jednostka samorządu terytorialnego albo państwowa jednostka organizacyjna, a także o placówki działające w państwowych lub samorządowych jednostkach organizacyjnych.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wyraźnym rozdzieleniu podstawowej państwowej sieci archiwalnej od innych jednostek, które również mogą prowadzić działalność dotyczącą państwowego zasobu archiwalnego. Kryterium włączenia tych dodatkowych podmiotów stanowi w szczególności posiadanie powierzonego zasobu albo przechowywanie lub gromadzenie określonych materiałów archiwalnych.

o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1983/173/text/U/D19830173Lj.pdf

Przepis określa status bibliotek i muzeów, które zostały wymienione w art. 22 ust. 2 pkt 2 i jednocześnie gromadzą oraz przechowują materiały archiwalne należące do państwowego zasobu archiwalnego. W zakresie tych materiałów instytucje te pełnią funkcje jednostek państwowej sieci archiwalnej.

Kluczowe znaczenie ma ograniczenie zakresu przepisu do materiałów archiwalnych wchodzących do państwowego zasobu archiwalnego. Nie chodzi więc o całą działalność biblioteki lub muzeum, lecz o tę część ich działalności, która dotyczy wskazanego zasobu. Przepis wiąże status jednostki państwowej sieci archiwalnej z faktycznym gromadzeniem i przechowywaniem takich materiałów.

Ustęp 2 stanowi, że jednostki organizacyjne określone w ust. 1 podlegają przepisom ustawy w zakresie posiadanego zasobu archiwalnego. Oznacza to, że zastosowanie ustawy jest związane z konkretnymi materiałami pozostającymi w zasobie danej jednostki. Zakres ten obejmuje materiały posiadane przez bibliotekę lub muzeum, które spełniają warunki wskazane w ust. 1.

W praktyce przepis wyznacza szczególną pozycję tych bibliotek i muzeów w systemie archiwalnym oraz określa granicę stosowania ustawy. Są one traktowane jako jednostki państwowej sieci archiwalnej tylko w zakresie materiałów archiwalnych wchodzących do państwowego zasobu archiwalnego, a przepisy ustawy odnoszą się do nich w zakresie posiadanego zasobu.

Przepis określa przykładowe formy organizacyjne, w jakich może być prowadzona działalność kulturalna. Wyliczenie obejmuje zarówno instytucje zajmujące się określonym rodzajem działalności artystycznej, jak i jednostki związane z udostępnianiem, dokumentowaniem lub badaniem kultury.

Wśród wskazanych form znajdują się **teatry, opery, operetki, filharmonie i orkiestry**, a więc podmioty kojarzone przede wszystkim z działalnością sceniczną i muzyczną. Przepis wymienia także **instytucje filmowe i kina**, obejmujące działalność związaną z filmem, oraz **muzea, biblioteki i galerie sztuki**, których zakres wiąże się z gromadzeniem, udostępnianiem lub prezentowaniem dorobku kulturalnego. Osobno wskazano **domy kultury i ogniska artystyczne**, a także **ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury**.

Zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione formy nie tworzą zamkniętego katalogu. Przepis przedstawia podstawowe i typowe przykłady, ale sama treść art. 2 nie ogranicza działalności kulturalnej wyłącznie do nich. Znaczenie praktyczne regulacji polega na uporządkowaniu podstawowych sposobów organizowania takiej działalności oraz wskazaniu, że może ona obejmować różne dziedziny, od sztuki scenicznej i muzyki po film, sztuki plastyczne, działalność biblioteczną, edukację artystyczną, badania i dokumentację.

o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1991/493/text/U/D19910493Lj.pdf

Przepis określa, jakie warunki podmiot zobowiązany może ustalić dla ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Nie wskazuje jednego obowiązkowego zestawu warunków, lecz wylicza zagadnienia, których mogą one dotyczyć.

Zgodnie z ust. 1 warunki mogą obejmować obowiązek poinformowania o źródle informacji, czasie jej wytworzenia i pozyskania. Mogą także wymagać wskazania, że informacja została przetworzona. Kolejna grupa warunków może określać zakres odpowiedzialności podmiotu zobowiązanego za informacje udostępniane lub przekazywane do ponownego wykorzystywania, w szczególności za ich dostępność, poprawność, aktualność, kompletność lub jakość. Przepis dopuszcza również określenie warunków dotyczących informacji, które stanowią dane osobowe albo je zawierają.

Ust. 2 przewiduje szczególne uprawnienie dla muzeów państwowych i samorządowych, bibliotek publicznych, naukowych i pedagogicznych oraz archiwów. Podmioty te mogą ustanawiać także inne warunki, ograniczające wykorzystywanie informacji. W działalności komercyjnej lub na określonych polach eksploatacji ograniczenia mogą dotyczyć zbiorów o charakterze martyrologicznym oraz materiałów zawierających symbole i oznaczenia wymienione w pkt 1. W działalności niekomercyjnej ograniczenia mogą odnosić się do informacji powiązanych z obiektami objętymi roszczeniami lub prawami osób trzecich albo z obiektami, które nie są własnością podmiotu zobowiązanego.

Praktyczne znaczenie przepisu polega na tym, że ponowne wykorzystywanie może zostać powiązane z obowiązkami informacyjnymi, zasadami odpowiedzialności i ograniczeniami dotyczącymi określonych zbiorów. Ust. 3 pozwala podmiotowi zobowiązanemu określać te warunki przy użyciu standardowych otwartych licencji.

o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/1641/text/U/D20211641Lj.pdf

Przepis określa zasady ustalania opłat za ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego udostępnianych lub przekazywanych przez muzea państwowe i samorządowe. Dotyczy sytuacji, w których informacje są wykorzystywane w celach innych niż niekomercyjne cele badawcze, naukowe lub edukacyjne. W takim przypadku muzeum może nałożyć opłatę wyższą niż opłata ustalona na podstawie art. 18, ale nie jest to obowiązek.

Przy ustalaniu opłaty uwzględnia się koszty:
- gromadzenia i produkowania informacji,
- reprodukowania i rozpowszechniania,
- ochrony oraz ustalania praw.

Łączna wysokość opłaty nie może przekroczyć sumy tych kosztów powiększonej o rozsądny zwrot z inwestycji. Zwrot ten został ograniczony do wysokości nie większej niż 5 punktów procentowych powyżej stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego. Ograniczenie to wyznacza maksymalny poziom dodatkowego elementu opłaty, niezależnie od wysokości poniesionych kosztów.

Przepis przewiduje także wydanie rozporządzenia określającego maksymalne stawki opłat nakładanych przez muzea państwowe i samorządowe. Rozporządzenie wyda minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji. Przy określaniu stawek mają zostać uwzględnione koszty oraz rozsądny zwrot z inwestycji wskazane w ust. 2. W praktyce oznacza to, że wysokość opłat będzie ograniczona zarówno ustawowym sposobem ich kalkulacji, jak i maksymalnymi stawkami określonymi w rozporządzeniu.

Przepis określa szczególne zasady udostępniania danych o wysokiej wartości, jeżeli mają być wykorzystywane ponownie. Podstawowym założeniem jest zapewnienie dostępu w sposób ułatwiający ich pobieranie i dalsze przetwarzanie.

Dane te udostępnia się:

- **bezpłatnie**,
- w formacie nadającym się do odczytu maszynowego,
- za pośrednictwem API,
- jeżeli jest to możliwe, także do zbiorczego pobrania.

Oznacza to, że przepis wskazuje nie tylko na brak opłat jako zasadę, lecz także na wymagany sposób technicznego udostępnienia danych. Format maszynowy ma umożliwiać ich odczyt przez systemy komputerowe, a API zapewnia dostęp za pośrednictwem określonego interfejsu. Zbiorcze pobranie, stosowane w miarę możliwości, pozwala uzyskać dane w większym zakresie, zamiast pobierać je pojedynczo.

Od zasady bezpłatności przewidziano wyjątek. Podmioty wskazane w art. 3 pkt 5, a także muzea państwowe, muzea samorządowe, biblioteki publiczne, biblioteki naukowe, biblioteki pedagogiczne oraz archiwa mogą pobierać opłaty za ponowne wykorzystywanie danych o wysokiej wartości. Możliwość ta dotyczy jednak wyłącznie udostępniania danych przez podmioty wymienione w tym ustępie i musi być realizowana zgodnie z przepisami rozdziału 4.

W praktyce art. 25 ustanawia więc techniczny i organizacyjny standard dostępu do danych o wysokiej wartości, jednocześnie zachowując dla określonych instytucji możliwość odpłatnego udostępniania ich do ponownego wykorzystywania.

w sprawie szczegółowego zakresu działania Rady do Spraw Muzeów i Miejsc Pamięci Narodowej, sposobu powoływania jej członków oraz Przewodniczącego

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2017/494/text/O/D20170494.pdf

Muzea

Muzea w przepisach

o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.2 przepisy

o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.1 przepis

o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego3 przepisy

w sprawie szczegółowego zakresu działania Rady do Spraw Muzeów i Miejsc Pamięci Narodowej, sposobu powoływania jej członków oraz Przewodniczącego2 przepisy