Art. 25 ustawy o finansach publicznych reguluje procedurę likwidacji instytucji gospodarki budżetowej oraz przejęcie jej mienia, należności i zobowiązań. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia płynności i ciągłości funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych w przypadku likwidacji lub przekształcenia instytucji gospodarki budżetowej.

#### 1. Likwidacja instytucji gospodarki budżetowej

Pierwsza część przepisu wskazuje, że organ wykonujący funkcje organu założycielskiego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych, określa przeznaczenie mienia likwidowanej instytucji gospodarki budżetowej. Jest to istotne, ponieważ zapewnia, że mienie publiczne nie zostanie zmarnowane, lecz zostanie odpowiednio zagospodarowane zgodnie z interesem publicznym.

#### 2. Przejęcie należności i zobowiązań

Druga część przepisu stanowi, że należności i zobowiązania likwidowanej instytucji gospodarki budżetowej przejmuje organ wykonujący funkcje organu założycielskiego. Oznacza to, że odpowiedzialność za zobowiązania finansowe oraz prawo do należności przechodzi na ten organ, co zapewnia ciągłość zobowiązań finansowych i administracyjnych.

#### 3. Przekształcenie instytucji gospodarki budżetowej

W przypadku, gdy likwidacja instytucji gospodarki budżetowej ma na celu jej przekształcenie w inną formę organizacyjno-prawną, należności i zobowiązania przejmuje nowo utworzona jednostka. Jest to mechanizm, który umożliwia płynne przejście z jednej formy organizacyjnej do innej, bez zakłóceń w realizacji zobowiązań i praw.

#### 4. Łączenie instytucji gospodarki budżetowej

Ostatnia część przepisu odnosi się do sytuacji łączenia instytucji gospodarki budżetowej. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że w przypadku łączenia instytucji gospodarki budżetowej, należności i zobowiązania są przejmowane przez nowo utworzoną jednostkę lub jednostkę przejmującą. Zapewnia to, że proces łączenia nie prowadzi do utraty kontroli nad zobowiązaniami i należnościami.

#### Podsumowanie

Art. 25 ustawy o finansach publicznych jest kluczowym przepisem zapewniającym płynność i ciągłość funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych w przypadku likwidacji, przekształcenia lub łączenia instytucji gospodarki budżetowej. Przepis ten reguluje przejęcie mienia, należności i zobowiązań, co jest niezbędne dla zachowania stabilności finansowej i administracyjnej jednostek publicznych. W praktyce, odpowiednie stosowanie tego przepisu wymaga ścisłej współpracy między organami założycielskimi a ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych, aby zapewnić, że mienie publiczne jest odpowiednio zarządzane i wykorzystywane zgodnie z interesem publicznym.

o finansach publicznych

Art. 49 ustawy o finansach publicznych wprowadza istotne ograniczenia dotyczące możliwości posiadania, obejmowania lub nabywania udziałów, akcji oraz obligacji przez jednostki sektora finansów publicznych. Przepis ten ma na celu zapewnienie przejrzystości i bezpieczeństwa finansowego w sektorze publicznym, a także ograniczenie ryzyka związanego z inwestycjami w podmioty prywatne.

#### Zakres podmiotowy

Przepis ten dotyczy jednostek sektora finansów publicznych, z wyłączeniem jednostek wymienionych w art. 9 pkt 2 ustawy. Art. 9 pkt 2 odnosi się do Narodowego Banku Polskiego, który z uwagi na swoją specyficzną rolę i niezależność, nie podlega tym ograniczeniom.

#### Zakres przedmiotowy

Jednostki sektora finansów publicznych nie mogą:
1. Posiadać, obejmować ani nabywać udziałów lub akcji w spółkach.
2. Nabywać obligacji emitowanych przez podmioty inne niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
3. Posiadać udziałów w spółdzielniach.

#### Wyjątki

Przepis przewiduje możliwość odstępstwa od powyższych ograniczeń, jeżeli odrębna ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że w szczególnych przypadkach, określonych w innych ustawach, jednostki sektora finansów publicznych mogą być uprawnione do posiadania takich aktywów.

#### Przejęcie aktywów przez Ministra

Minister właściwy do spraw aktywów państwowych przejmuje od jednostek sektora finansów publicznych (z wyłączeniem jednostek wymienionych w art. 9 pkt 2) akcje, udziały w spółkach oraz obligacje wyemitowane przez podmioty inne niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Minister wykonuje również wynikające z tych aktywów uprawnienia Skarbu Państwa.

#### Cel regulacji

Celem tej regulacji jest:
1. Ograniczenie ryzyka finansowego jednostek sektora finansów publicznych.
2. Zapewnienie większej kontroli nad aktywami publicznymi.
3. Zwiększenie przejrzystości finansowej w sektorze publicznym.
4. Skoncentrowanie zarządzania aktywami w rękach Ministra właściwego do spraw aktywów państwowych, co ma na celu bardziej efektywne zarządzanie tymi aktywami.

#### Konkluzja

Art. 49 ustawy o finansach publicznych stanowi istotny element systemu kontroli i zarządzania aktywami publicznymi. Ograniczenia w nim zawarte mają na celu zabezpieczenie interesów publicznych oraz minimalizację ryzyka związanego z inwestycjami jednostek sektora finansów publicznych w podmioty prywatne. Przejęcie aktywów przez Ministra właściwego do spraw aktywów państwowych ma na celu centralizację i profesjonalizację zarządzania tymi aktywami, co powinno przyczynić się do bardziej efektywnego wykorzystania zasobów publicznych.

Art. 58 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z umarzaniem, odraczaniem terminów oraz rozkładaniem na raty spłat należności Skarbu Państwa i innych jednostek sektora finansów publicznych. Przepis ten określa, które organy są uprawnione do podejmowania takich decyzji oraz w jakiej formie powinny być one dokonywane.

#### Uprawnione organy

1. **Minister właściwy do spraw aktywów państwowych** - jest uprawniony do umarzania, odraczania terminów oraz rozkładania na raty należności Skarbu Państwa wynikających ze stosunków prawnych, w zakresie których jest on właściwy.

2. **Wojewoda** - posiada kompetencje w odniesieniu do należności Skarbu Państwa wynikających z realizowanych przez niego zadań z zakresu wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa.

3. **Kierownik państwowej jednostki budżetowej** - może podejmować decyzje w odniesieniu do należności przypadających tej jednostce budżetowej, pod warunkiem że wartość należności głównej nie przekracza 40 000 zł.

4. **Dysponent państwowego funduszu celowego** - jest uprawniony do podejmowania decyzji w odniesieniu do należności tego funduszu.

5. **Dysponent części budżetowej** - ma kompetencje w pozostałych przypadkach, które nie są objęte kompetencjami wyżej wymienionych organów.

#### Forma i podstawy prawne

Decyzje o umorzeniu należności, odroczeniu terminu spłaty lub rozłożeniu płatności na raty muszą być dokonywane w formie pisemnej i na podstawie przepisów prawa cywilnego. W szczególnych przypadkach, określonych w art. 56 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, umorzenie należności następuje w formie jednostronnego oświadczenia woli. W przypadku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 3, umorzenie może nastąpić w formie jednostronnego oświadczenia woli, jeżeli uzyskanie oświadczenia woli dłużnika jest niemożliwe albo znacznie utrudnione.

#### Odsetki i inne należności uboczne

Przepisy dotyczące umarzania, odraczania i rozkładania na raty spłat należności głównych stosuje się odpowiednio do odsetek oraz innych należności ubocznych.

#### Wyjątki

Przepisów art. 58 oraz art. 55-57 nie stosuje się do należności, w przypadku których odrębne przepisy regulują umarzanie, odraczanie terminów spłaty lub rozkładanie na raty spłaty tych należności.

#### Należności o niskiej wartości

Dysponent części budżetowej lub dysponent państwowego funduszu celowego może wyrazić zgodę na niedochodzenie należności budżetu państwa o charakterze cywilnoprawnym, której kwota wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł. W przypadku należności z tytułu rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, decyzja o niedochodzeniu należności może być podjęta, jeżeli jej kwota jest równa świadczeniu pieniężnemu w rozumieniu tej ustawy albo większa od tego świadczenia.

#### Agencje wykonawcze

Agencje wykonawcze mogą nie dochodzić należności z tytułu rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, jeżeli jej kwota jest równa świadczeniu pieniężnemu w rozumieniu tej ustawy albo większa od tego świadczenia.

### Podsumowanie

Art. 58 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie określa kompetencje różnych organów w zakresie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności Skarbu Państwa oraz innych jednostek sektora finansów publicznych. Przepis ten wprowadza również mechanizmy umożliwiające elastyczne zarządzanie należnościami o niskiej wartości, co może przyczynić się do efektywniejszego zarządzania finansami publicznymi.

Minister aktywów

Minister aktywów w przepisach

o finansach publicznych3 przepisy