Mikroorganizm genetycznie zmodyfikowany (GMM)

Mikroorganizm genetycznie zmodyfikowany (GMM) to mikroorganizm, którego materiał genetyczny został zmieniony w sposób, który nie zachodzi naturalnie w wyniku zwykłego krzyżowania ani naturalnej rekombinacji. O zakwalifikowaniu organizmu jako GMM decyduje więc zarówno jego mikrobiologiczny charakter, jak i sposób uzyskania zmiany dziedzicznego materiału genetycznego.

Definicja obejmuje w szczególności modyfikacje prowadzące do powstania nowych kombinacji materiału genetycznego. Może to nastąpić przez wykorzystanie cząsteczek kwasu nukleinowego przygotowanych poza mikroorganizmem i wprowadzenie ich do wirusa, plazmidu bakterii albo innego wektora, a następnie przeniesienie do komórki biorcy. Istotne jest, aby taki materiał nie występował w biorcy w warunkach naturalnych, a jednocześnie był w nim zdolny do ciągłego powielania.

Za objęte definicją mogą być uznane także zmiany uzyskane przez bezpośrednie wprowadzenie materiału genetycznego przygotowanego poza mikroorganizmem. Wskazanymi przykładami takich sposobów są mikroiniekcja, makroiniekcja oraz mikrokapsułkowanie. Definicja obejmuje również łączenie komórek i techniki hybrydyzacji, jeżeli w wyniku fuzji dwóch lub większej liczby komórek powstaje żywa komórka zawierająca nową kombinację dziedzicznego materiału genetycznego.

Pojęcie GMM ma w ustawie „Mikroorganizmy i organizmy genetycznie zmodyfikowane” znaczenie porządkujące. Pozwala odróżnić mikroorganizmy uzyskane w sposób naturalny od tych, których cechy dziedziczne zmieniono przy użyciu opisanych metod, a tym samym wyznacza zakres podmiotowy regulacji dotyczących takich mikroorganizmów. W praktyce prawnej i technicznej definicja jest podstawą oceny, czy konkretny mikroorganizm oraz sposób jego otrzymania mieszczą się w kategorii mikroorganizmu genetycznie zmodyfikowanego. Decydujące znaczenie ma nie sam fakt występowania odmiennej cechy, lecz źródło i metoda wprowadzenia zmiany w materiale genetycznym.