Mikroorganizm

Mikroorganizm, w rozumieniu ustawy „Mikroorganizmy i organizmy genetycznie zmodyfikowane”, to szeroko ujęta jednostka biologiczna, której podstawową cechą jest zdolność do powielania się albo przekazywania materiału genetycznego. Definicja obejmuje zarówno struktury komórkowe, jak i niekomórkowe, dlatego nie ogranicza się wyłącznie do organizmów zbudowanych z komórek.

Do tej kategorii zalicza się jednostki mikrobiologiczne, a także wirusy i wiroidy. Włączenie wirusów oraz wiroidów ma znaczenie, ponieważ są to formy odmienne od typowych organizmów komórkowych, lecz mogą uczestniczyć w replikacji lub przenoszeniu materiału genetycznego. Kryterium nie stanowi więc sama wielkość, wygląd czy potoczne rozumienie mikroorganizmu, lecz biologiczna zdolność do replikacji albo transferu materiału genetycznego.

Najważniejsze elementy definicji:

• obejmuje jednostki komórkowe i niekomórkowe,
• uwzględnia wirusy oraz wiroidy,
• wymaga zdolności do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego,
• obejmuje również hodowle komórek zwierzęcych i roślinnych.

Szczególne znaczenie ma użycie spójnika „lub”. Oznacza to, że dla objęcia pojęciem wystarczy spełnienie jednego z dwóch kryteriów: zdolność do powielania albo zdolność do przekazywania materiału genetycznego. Nie jest konieczne jednoczesne występowanie obu tych właściwości. Definicja wskazuje także wprost na hodowle komórek zwierzęcych i roślinnych, dzięki czemu nie pozostawia ich poza zakresem pojęcia tylko dlatego, że są prowadzone jako hodowle.

W ustawie definicja służy wyznaczeniu zakresu podmiotowego i przedmiotowego przepisów dotyczących mikroorganizmów oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Pozwala ustalić, jakie jednostki biologiczne i jakie hodowle powinny być traktowane jako mikroorganizmy na potrzeby stosowania ustawy. W praktyce ma to znaczenie przy klasyfikowaniu materiału biologicznego oraz przy ocenie, czy dana czynność, badanie lub proces dotyczy kategorii objętej regulacją.