Mieszkalnictwo

Mieszkalnictwo to ogół spraw związanych z zapewnianiem, budową, utrzymaniem i użytkowaniem lokali oraz budynków przeznaczonych na cele mieszkaniowe. W polskim prawie termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji legalnej. Jest przede wszystkim określeniem dziedziny polityki publicznej i zakresu zadań administracji, a jego znaczenie zależy od aktu prawnego i regulowanej w nim sprawy.

Mieszkalnictwo obejmuje w szczególności:

• kształtowanie polityki mieszkaniowej państwa i jednostek samorządu terytorialnego,
• gospodarowanie nieruchomościami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową,
• planowanie przestrzenne oraz lokalizowanie i realizację inwestycji,
• budowę, przebudowę, utrzymanie i kontrolę budynków mieszkalnych,
• zasady korzystania z lokali, ich najmu, własności i zarządzania nimi,
• działania służące zwiększaniu dostępności mieszkań, w tym mieszkalnictwo komunalne, społeczne, spółdzielcze i indywidualne.

W przepisach dotyczących administracji rządowej mieszkalnictwo może być wskazywane jako jeden z działów spraw podlegających właściwemu ministrowi. Nie oznacza to jednak, że jeden organ rozstrzyga wszystkie sprawy mieszkaniowe. Kompetencje są rozdzielone między organy administracji rządowej, wojewodów, gminy i inne podmioty, zależnie od rodzaju nieruchomości oraz charakteru postępowania.

Znaczenie mieszkalnictwa widoczne jest także w przepisach techniczno-budowlanych i środowiskowych. Budynki mieszkalne podlegają wymaganiom dotyczącym bezpieczeństwa, dokumentacji budowy, kontroli stanu technicznego, efektywności energetycznej oraz prawidłowego prowadzenia dokumentacji obiektu. Przy ich lokalizacji uwzględnia się między innymi przeznaczenie terenu, dostęp do infrastruktury, gospodarkę wodną i zagrożenie powodziowe.

W ujęciu praktycznym mieszkalnictwo wyznacza ramy działań publicznych dotyczących zasobu mieszkaniowego, inwestycji i ochrony interesów mieszkańców. Samo użycie tego terminu w przepisie zazwyczaj wskazuje na przedmiot regulacji albo zakres właściwości organu, a nie na odrębną czynność prawną lub konkretny rodzaj prawa do lokalu.