Mienie ruchome

Mienie ruchome to, w ujęciu prawnym, składniki majątkowe mające charakter ruchomości, przede wszystkim rzeczy, które nie są nieruchomościami. Pojęcie to nie ma jednej, szczegółowej definicji odnoszącej się do wszystkich dziedzin prawa. Jego znaczenie wynika z zestawienia ogólnego pojęcia mienia z cechą ruchomości oraz z treści konkretnego przepisu.

Mienie oznacza własność i inne prawa majątkowe. Mienie ruchome obejmuje więc w szczególności przedmioty, które można fizycznie przenieść bez zmiany ich istoty, takie jak pojazdy, maszyny, urządzenia, wyposażenie, towary, zapasy czy inne składniki majątku niebędące nieruchomościami. W zależności od kontekstu przepisu określenie to może odnosić się również do praw majątkowych związanych z ruchomościami. Nie obejmuje natomiast nieruchomości, czyli gruntów oraz określonych prawem budynków i lokali.

Należy odróżnić mienie ruchome od posiadania. Mienie wskazuje na przedmiot lub prawo majątkowe, natomiast posiadanie opisuje faktyczne władanie rzeczą. Właścicielem ruchomości może być osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna albo Skarb Państwa. Uprawnienia do mienia ruchomego mogą obejmować jego używanie, pobieranie pożytków, zbywanie, przekazywanie oraz zarządzanie nim, zgodnie z przepisami i tytułem prawnym.

Termin występuje w prawie cywilnym, administracyjnym, karnym i karnym skarbowym, a także w regulacjach dotyczących majątku jednostek publicznych i kościelnych osób prawnych. Ma znaczenie między innymi przy przekazywaniu składników majątkowych, ustalaniu prawa własności, prowadzeniu ewidencji, zabezpieczeniu majątkowym, tymczasowym zajęciu oraz przepadku przedmiotów. W postępowaniu karnym lub karnym skarbowym mienie ruchome może zostać zajęte albo objęte zabezpieczeniem, jeżeli spełnione są warunki określone w przepisach. Zakres takiego działania obejmuje konkretne, możliwe do zidentyfikowania składniki, a nie cały majątek danej osoby.