Miasto

„Miasto” to w ujęciu prawnym nie tylko większa miejscowość lub obszar o miejskim charakterze. Jest to określony rodzaj jednostki osadniczej, czyli wyodrębnionego miejsca zamieszkania ludności, które spełnia kilka łącznie istotnych cech. Po pierwsze, powinno wyróżniać się przewagą zwartej zabudowy, a więc budynki i infrastruktura powinny tworzyć w miarę skupiony układ, typowy dla obszarów miejskich. Po drugie, jego funkcje powinny mieć przede wszystkim charakter nierolniczy. Oznacza to, że podstawowe znaczenie mają tam funkcje mieszkaniowe, usługowe, administracyjne, przemysłowe lub inne związane z życiem miejskim, a nie działalność rolnicza.

Samo spełnianie tych cech nie wystarcza jednak do uznania jednostki za miasto w rozumieniu przepisów. Konieczne jest również posiadanie praw miejskich albo formalne nadanie statusu miasta w trybie przewidzianym w odrębnych przepisach. Definicja łączy więc faktyczny charakter osady z jej oficjalnym statusem prawnym. Dzięki temu określenie „miasto” ma znaczenie urzędowe i nie jest wyłącznie opisowym określeniem miejscowości o gęstej zabudowie lub dużej liczbie mieszkańców.

Definicja pochodzi z ustawy o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych. Służy uporządkowaniu podstawowych kategorii miejscowości oraz rozróżnieniu miasta od innych jednostek osadniczych, zwłaszcza w ramach urzędowego nazewnictwa. W praktyce pozwala ustalić, kiedy dana miejscowość może być traktowana jako miasto w dokumentach, przepisach i danych publicznych. Nie przesądza natomiast sama przez się o wszystkich prawach i obowiązkach mieszkańców ani o zakresie zadań organów samorządu.

Pojęcie pojawia się także w regulacjach dotyczących między innymi gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i jakości powietrza, prawa wodnego, cmentarzy oraz wyceny nieruchomości. Może tam służyć do określania obszaru, którego dotyczą przepisy, wskazywania właściwych organów, porównywania miejscowości albo ustalania danych o liczbie mieszkańców. Znaczenie terminu zawsze wynika z jego ustawowego, a nie potocznego rozumienia.