Metoda praw własności

Metoda praw własności to sposób wyceny udziałów w aktywach netto jednostki podporządkowanej, stosowany w rachunkowości przez jednostkę dominującą, wspólnika jednostki współzależnej albo znaczącego inwestora. Jej definicję zawiera ustawa „Rachunkowość.”. Metoda ta pokazuje, jak zmienia się wartość udziału w jednostce podporządkowanej w związku ze zmianami jej sytuacji majątkowej i wyniku finansowego.

Podstawą jest wartość początkowa udziału ustalona z uwzględnieniem wartości aktywów netto jednostki podporządkowanej. Przy jej ustalaniu bierze się również pod uwagę wartość firmy albo ujemną wartość firmy, określone na dzień objęcia kontroli, współkontroli lub wywierania znaczącego wpływu. Oznacza to, że sposób wyceny jest powiązany nie tylko z samym udziałem, lecz także z relacją między jednostkami i warunkami, w których ta relacja powstała.

Na dzień bilansowy, czyli dzień, na który sporządza się sprawozdanie finansowe, wartość początkowa udziału jest aktualizowana. Uwzględnia się przede wszystkim zmiany wartości aktywów netto jednostki podporządkowanej, które nastąpiły w okresie sprawozdawczym. Wpływ ma osiągnięty przez nią wynik finansowy, przy czym wynik ten koryguje się o odpis raty wartości firmy albo ujemnej wartości firmy przypadający na dany okres. Uwzględnia się także inne zmiany wartości aktywów netto, w tym wynikające z rozliczeń między jednostką podporządkowaną a jednostką dominującą, wspólnikiem jednostki współzależnej lub znaczącym inwestorem.

Znaczenie praktyczne metody polega na tym, że wartość udziału w sprawozdaniu finansowym jest na bieżąco powiązana ze zmianami w aktywach netto jednostki podporządkowanej. Nie pozostaje więc wyłącznie wartością ustaloną w chwili objęcia kontroli, współkontroli lub uzyskania znaczącego wpływu. Metoda służy przedstawieniu skutków tej relacji w wycenie udziałów oraz w rachunkowości jednostki stosującej tę metodę.