Metoda badania

Metoda badania to określony sposób przeprowadzenia badania, pomiaru lub analizy, pozwalający ustalić właściwości, skład albo stan badanego obiektu, substancji, produktu lub organizmu. W polskim prawie termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji. Jego znaczenie wynika z przepisu, w którym został użyty, oraz z przedmiotu badania.

Metoda badania może obejmować w szczególności sposób pobrania próbki, przygotowanie materiału, użyte urządzenia i odczynniki, warunki przeprowadzenia czynności, zakres oznaczanych parametrów, sposób obliczenia wyniku i jego udokumentowania. Przepisy mogą wskazywać konkretną metodę, odesłać do odrębnego aktu lub określić kryteria jej wyboru. W niektórych przypadkach wymagane jest także przeprowadzenie badania przez uprawnione albo akredytowane laboratorium.

Termin występuje między innymi w:

• prawie wodnym, przy badaniu jakości wody w kąpieliskach i miejscach okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli;
• prawie ochrony środowiska, przy określaniu metod badań i studiów w ramach przeglądu ekologicznego oraz przy wymaganiach dotyczących produktów oddziałujących na środowisko;
• prawie pracy, przy kontroli trzeźwości oraz badaniu obecności alkoholu i środków działających podobnie do alkoholu w organizmie pracownika;
• prawie farmaceutycznym, w związku z wymaganiami dotyczącymi produktów leczniczych;
• przepisach dotyczących jakości paliw stałych, wodoru i oleju napędowego;
• regulacjach dotyczących badania nawozów mineralnych i wapna nawozowego.

W zależności od regulacji metoda może mieć charakter laboratoryjny, terenowy, instrumentalny lub analityczny. Jej zastosowanie ma znaczenie praktyczne, ponieważ wpływa na wiarygodność, powtarzalność i porównywalność wyników. Wynik uzyskany zgodnie z właściwą metodą może służyć do oceny jakości produktu lub środowiska, kontroli spełniania wymagań, podjęcia czynności wobec pracownika albo wydania decyzji administracyjnej. Zastosowanie innej metody niż wymagana może podważać przydatność wyniku do celów określonych w przepisach.