Materiał odniesienia

Materiał odniesienia to materiał albo substancja o właściwościach opisanych i ustalonych w takim stopniu, aby można było wykorzystać je jako punkt odniesienia w działaniach pomiarowych. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Prawo o miarach” i służy wskazaniu materiałów, które mogą zapewnić wiarygodne porównanie wyników pomiarów.

Istotne są trzy elementy tego pojęcia:

• przedmiotem może być zarówno materiał, jak i substancja;
• jedna lub większa liczba wartości ich właściwości musi być dostatecznie jednorodna, czyli odpowiednio stabilna i wyrównana w obrębie badanego materiału;
• wartości tych właściwości muszą być określone z wystarczającą dokładnością lub pewnością, aby materiał mógł pełnić przewidzianą funkcję pomiarową.

Materiał odniesienia wykorzystuje się przede wszystkim do wzorcowania przyrządu pomiarowego, czyli sprawdzenia jego wskazań na podstawie znanej wartości właściwości. Może również służyć do oceny metody pomiarowej, a więc do sprawdzenia, czy dana metoda pozwala uzyskiwać odpowiednie i porównywalne wyniki. Trzecim zastosowaniem jest przypisywanie wartości właściwościom innych materiałów. W praktyce oznacza to możliwość porównania badanego materiału z materiałem, którego określone cechy są już wystarczająco dobrze rozpoznane.

Nie każdy materiał nadaje się do takiego zastosowania. Sama obecność określonej właściwości nie wystarcza, jeżeli jej wartość nie jest dostatecznie jednorodna albo nie została odpowiednio określona. Znaczenie mają więc zarówno cechy samego materiału lub substancji, jak i wiarygodność informacji o tych cechach. Dzięki temu materiał odniesienia może stanowić wspólną podstawę porównań, kontroli przyrządów i sprawdzania metod pomiarowych. W ustawie pojęcie to porządkuje zasady posługiwania się materiałami, które wspierają uzyskiwanie spójnych wyników pomiarów.