Materiał

Termin „materiał” w polskim prawie oznacza co do zasady substancję, tworzywo, surowiec albo rzecz wykorzystywaną do wytworzenia, wykonania, zabezpieczenia lub przeprowadzenia określonej czynności. Nie jest to jednak pojęcie jednolicie zdefiniowane w całym systemie prawa. Jego znaczenie zależy od dziedziny, celu regulacji oraz rodzaju czynności, w której został użyty.

Materiał może mieć postać fizyczną, na przykład surowca budowlanego, paliwa, części, elementu instalacji lub substancji zawartej w ściekach. W przepisach dotyczących ochrony środowiska znaczenie mają jego ilość, skład, właściwości, stężenie oraz wpływ na środowisko. Materiały mogą być również analizowane jako składniki procesu technologicznego, a wymagania wobec nich wiążą się z prawidłową eksploatacją instalacji i dotrzymaniem standardów emisyjnych.

W prawie cywilnym i gospodarczym materiały są rzeczami używanymi do wykonania dzieła, robót lub innych świadczeń. Ich rodzaj i jakość mogą wpływać na ocenę prawidłowości wykonania, odpowiedzialność za wady oraz wysokość kosztów. Przy wycenie nieruchomości uwzględnia się materiały zastosowane przy odtworzeniu albo zastąpieniu jej części składowych. Odróżnia się wtedy użycie tej samej technologii i materiałów od zastosowania nowych rozwiązań o podobnych parametrach.

W postępowaniu karnym „materiały” mogą oznaczać zgromadzone dokumenty, informacje, przedmioty i inne dane związane z zawiadomieniem o przestępstwie lub zebranym materiałem dowodowym. W prawie własności przemysłowej materiały mogą być przedmiotem zabezpieczenia albo przepadku, jeżeli wykorzystano je lub przeznaczono do naruszenia praw wyłącznych.

Termin występuje także w regulacjach dotyczących obronności, referendum, recyklingu oraz publicznych baz danych. Może wtedy obejmować odpowiednio surowce i wyposażenie, materiały wyborcze lub referendalne, części przeznaczone do pojazdów, a także zgromadzone dane i opracowania geodezyjne, lotnicze lub satelitarne. Znaczenie praktyczne terminu polega na określeniu, co podlega wymaganiom jakościowym, ewidencji, ochronie, udostępnieniu, ocenie, rozliczeniu albo zajęciu przez właściwy organ.