Lodołamacz

Lodołamacz to w rozumieniu ustawy „Nowość Żegluga śródlądowa” szczególny rodzaj statku przeznaczonego do pokonywania pokrywy lodowej na wodzie. O zakwalifikowaniu jednostki jako lodołamacza decyduje połączenie trzech elementów: musi być ona statkiem, mieć napęd mechaniczny oraz być przeznaczona do łamania lodów. Każda z tych przesłanek ma znaczenie. Sam fakt, że jednostka może poruszać się po akwenie, nie wystarcza, podobnie jak samo wyposażenie pozwalające na pracę w trudnych warunkach. Istotne jest także funkcjonalne przeznaczenie statku, czyli jego przygotowanie do wykonywania zadania polegającego na przełamywaniu lodu.

Napęd mechaniczny wskazuje, że statek korzysta z urządzenia napędowego, a nie wyłącznie z siły wiatru, prądu wody lub innych naturalnych warunków. Z kolei przeznaczenie do łamania lodów odnosi się do podstawowej roli jednostki. Lodołamacz jest więc statkiem, którego konstrukcja i sposób wykorzystania wiążą się z udrażnianiem drogi wodnej przez pokrywę lodową. Definicja nie wymienia konkretnych urządzeń, parametrów technicznych ani sposobu wykonywania tego zadania, dlatego nie należy utożsamiać jej z opisem jednego, szczegółowego modelu statku.

Znaczenie pojęcia w ustawie polega na wyodrębnieniu jednostek pełniących określoną funkcję w żegludze śródlądowej. Dzięki temu, gdy inne przepisy tej ustawy posługują się terminem „lodołamacz”, wiadomo, jakiego rodzaju statku dotyczą. Kwalifikacja nie zależy wyłącznie od nazwy nadanej jednostce, lecz od jej cech i przeznaczenia odpowiadających ustawowej definicji.

W praktyce lodołamacz służy do utrzymywania możliwości żeglugi na odcinkach rzek lub innych śródlądowych dróg wodnych, na których lód utrudnia albo uniemożliwia przemieszczanie się statków. Jego rola wiąże się z zapewnieniem przejścia przez zlodzony akwen i z działaniami wspierającymi funkcjonowanie żeglugi w warunkach lodowych. Definicja ma zatem znaczenie porządkujące, pozwala odróżnić statek przeznaczony do łamania lodu od innych jednostek żeglugi śródlądowej.