List zastawny

List zastawny to papier wartościowy emitowany przez bank hipoteczny, który potwierdza wierzytelność pieniężną jego posiadacza wobec banku. Bank zobowiązuje się do wypłaty świadczeń określonych w warunkach emisji, w szczególności odsetek oraz wartości nominalnej w terminie wykupu. List zastawny może być przedmiotem obrotu, a jego konstrukcja służy pozyskiwaniu przez bank hipoteczny długoterminowego finansowania.

Podstawowe rodzaje listów zastawnych:

• hipoteczny list zastawny, którego zabezpieczenie wiąże się przede wszystkim z wierzytelnościami banku zabezpieczonymi hipotekami na nieruchomościach,
• publiczny list zastawny, oparty na określonych wierzytelnościach wobec podmiotów publicznych albo na wierzytelnościach objętych odpowiednimi zabezpieczeniami lub gwarancjami publicznymi.

Szczegółowe warunki emisji określają między innymi rodzaj listu, jego wartość nominalną, oprocentowanie, termin wykupu oraz sposób spełnienia świadczeń. Wierzytelności stanowiące podstawę emisji podlegają szczególnym wymogom, a bank hipoteczny jest zobowiązany do utrzymywania odpowiedniej relacji między wartością listów zastawnych a aktywami służącymi ich zabezpieczeniu. Bank powinien także monitorować terminy wykupu i zdolność do terminowego wykonywania zobowiązań.

Znaczenie listu zastawnego polega na połączeniu funkcji inwestycyjnej z podwyższonym poziomem ochrony posiadacza. W razie problemów finansowych banku aktywa przeznaczone na zabezpieczenie listów są wyodrębniane w ramach osobnej masy upadłości. Posiadacze listów zastawnych korzystają z uprzywilejowanych zasad zaspokojenia, a w postępowaniu upadłościowym ich interesy mogą być reprezentowane przez kuratora. W określonych warunkach możliwe jest także przedłużenie terminu wykupu po ogłoszeniu upadłości banku hipotecznego.

Regulacja listów zastawnych obejmuje przede wszystkim prawo bankowe, rynek kapitałowy i prawo upadłościowe. Dla inwestora list zastawny jest instrumentem lokowania kapitału, natomiast dla banku hipotecznego stanowi sposób refinansowania działalności kredytowej, zwłaszcza kredytów zabezpieczonych hipotecznie.