Licencja

Licencja to uprawnienie do wykonywania określonej działalności albo do korzystania z prawa lub dobra na warunkach określonych przez przepisy, decyzję właściwego organu albo umowę. Termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia, ponieważ w polskim prawie występuje zarówno jako instrument administracyjny, jak i jako umowa dotycząca korzystania z praw majątkowych.

W prawie administracyjnym licencja jest zwykle dokumentem lub decyzją potwierdzającą spełnienie wymagań potrzebnych do wykonywania zawodu, działalności albo określonych czynności. Może dotyczyć między innymi personelu lotniczego, doradców restrukturyzacyjnych, detektywów oraz podmiotów prowadzących działalność związaną z rybołówstwem morskim. Uzyskanie licencji jest zazwyczaj uzależnione od spełnienia warunków dotyczących kwalifikacji, szkolenia, praktyki, niekaralności lub rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków. Licencja może określać zakres uprawnień, mieć czasową ważność i podlegać zawieszeniu albo cofnięciu. Przepisy mogą również wymagać jej okazywania, zgłaszania zmian danych lub zawiadamiania organów o określonych zdarzeniach.

W prawie autorskim licencja oznacza umowę, na podstawie której uprawniony zezwala innej osobie na korzystanie z utworu w określony sposób. Umowa powinna wskazywać pola eksploatacji, czyli sposoby korzystania z utworu, a także może określać czas, terytorium i zakres udzielonego zezwolenia. Licencja może być wyłączna albo niewyłączna. Zasadniczo nie powoduje przejścia autorskich praw majątkowych, lecz ustanawia uprawnienie do korzystania z nich w ustalonych granicach.

Podobną funkcję licencja pełni w prawie własności przemysłowej, zwłaszcza przy korzystaniu z patentu. Jej skuteczność może trwać także po przejściu prawa obciążonego licencją, a licencja przymusowa ma charakter niewyłączny i jest udzielana w przypadkach przewidzianych przez ustawę. W postępowaniu upadłościowym znaczenie może mieć natomiast wpływ sprzedaży przedsiębiorstwa na związane z nim uprawnienia i umowy licencyjne.Dobre wykorzystanie licencji wymaga jasnego określenia jej zakresu, czasu obowiązywania oraz warunków wykonywania uprawnień.