Art. 93f Kodeksu karnego wprowadza obowiązek stawiennictwa i poddania się terapii dla sprawców, wobec których sąd orzekł takie środki. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że osoby, które popełniły przestępstwa związane z zaburzeniami psychicznymi, seksualnymi lub uzależnieniami, będą miały możliwość rehabilitacji i reintegracji społecznej.

#### 1. Obowiązek stawiennictwa

Sprawca, wobec którego orzeczono terapię, ma obowiązek stawiennictwa we wskazanej przez sąd placówce. Jest to kluczowy element, który ma na celu zapewnienie, że terapia będzie skuteczna. Obowiązek ten jest szczegółowo określony przez lekarza psychiatrę, seksuologa lub terapeutę, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii do potrzeb sprawcy.

#### 2. Rodzaje terapii

Przepis wyróżnia kilka rodzajów terapii, które mogą być orzeczone przez sąd:

- **Terapia farmakologiczna zmierzająca do osłabienia popędu seksualnego**: Jest to szczególnie istotne w przypadku sprawców przestępstw seksualnych, gdzie kontrola popędu seksualnego może być kluczowa dla zapobieżenia recydywie.

- **Psychoterapia**: Ma na celu poprawę funkcjonowania sprawcy w społeczeństwie poprzez pracę nad jego problemami psychicznymi i emocjonalnymi.

- **Psychoedukacja**: Skupia się na edukacji sprawcy w zakresie jego problemów i sposobów radzenia sobie z nimi, co może przyczynić się do lepszego zrozumienia własnych zachowań i ich konsekwencji.

#### 3. Terapia uzależnień

W przypadku sprawców uzależnionych od alkoholu, środków odurzających lub innych podobnie działających środków, sąd może orzec terapię uzależnień. Sprawca ma obowiązek stawiennictwa w placówce leczenia odwykowego i poddania się leczeniu uzależnienia. Jest to istotne dla zapobieżenia dalszemu popełnianiu przestępstw związanych z uzależnieniem.

#### 4. Skutki niestawiennictwa

Niestawiennictwo w wyznaczonych terminach może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych dla sprawcy. Może to być traktowane jako naruszenie warunków orzeczonej terapii, co może skutkować zastosowaniem dodatkowych środków karnych lub nawet pozbawieniem wolności.

#### 5. Znaczenie społeczne

Art. 93f Kodeksu karnego ma na celu nie tylko karanie sprawców, ale również ich rehabilitację i reintegrację społeczną. Terapia może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka recydywy i poprawy jakości życia sprawcy, co jest korzystne zarówno dla niego, jak i dla społeczeństwa.

#### 6. Wnioski

Art. 93f Kodeksu karnego jest przepisem, który podkreśla znaczenie terapii w procesie resocjalizacji sprawców przestępstw. Obowiązek stawiennictwa i poddania się terapii jest kluczowy dla skuteczności tego środka. Przepis ten stanowi ważny element systemu prawnego, który ma na celu nie tylko karanie, ale również pomoc w rehabilitacji i reintegracji społecznej sprawców przestępstw.

Kodeks karny

Art. 122 Kodeksu karnego skarbowego (KKS) wprowadza szczególne zasady dotyczące roli finansowego organu postępowania przygotowawczego w sprawach karnych skarbowych. Przepis ten modyfikuje standardowe przepisy Kodeksu postępowania karnego (KPK) w kontekście postępowań prowadzonych przez organy finansowe, nadając im uprawnienia zbliżone do tych, które posiada prokurator w postępowaniach karnych.

#### 1. Zastąpienie pojęcia „prokurator” finansowym organem postępowania przygotowawczego

W pierwszej części artykułu wskazano, że w określonych przepisach KPK, przez wyrażenie „prokurator” należy rozumieć także „finansowy organ postępowania przygotowawczego”. Oznacza to, że w tych przypadkach organ finansowy ma takie same uprawnienia jak prokurator. Przykłady takich przepisów to m.in. art. 18 § 2, art. 19 § 1, art. 20 § 1 KPK i wiele innych wymienionych w art. 122 KKS.

#### 2. Zastąpienie pojęcia „prokurator” organem nadrzędnym nad finansowym organem postępowania przygotowawczego

W drugiej części artykułu wskazano, że w innych określonych przepisach KPK, przez wyrażenie „prokurator” należy rozumieć także „organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego”. Jednakże, Szef Krajowej Administracji Skarbowej i minister właściwy do spraw finansów publicznych, jako organy nadrzędne, nie mogą przejąć sprawy do swego prowadzenia z tytułu sprawowanego nadzoru. Przykłady takich przepisów to m.in. art. 15 § 1, art. 48 § 1, art. 179 § 3 KPK.

#### 3. Zastąpienie pojęcia „Prokurator Generalny” ministrem właściwym do spraw finansów publicznych

W trzeciej części artykułu wskazano, że w art. 328 KPK, przez wyrażenie „Prokurator Generalny” należy rozumieć także „ministra właściwego do spraw finansów publicznych”, gdy potrzeba uchylenia prawomocnego postanowienia zachodzi w sprawie o wykroczenie skarbowe.

#### 4. Wnioski finansowego organu postępowania przygotowawczego do prokuratora

Finansowy organ postępowania przygotowawczego może wystąpić z wnioskiem do prokuratora o podjęcie określonych czynności, takich jak np. powołanie biegłych lekarzy psychiatrów (art. 202 § 1 KPK), zastosowanie tymczasowego aresztowania (art. 214 § 1 KPK) i inne wymienione w art. 122 KKS.

#### 5. Nadzór prokuratora w określonych przypadkach

Jeżeli prokurator powołuje biegłych lekarzy psychiatrów lub sąd zastosował tymczasowe aresztowanie podejrzanego, prokurator z mocy prawa obejmuje nadzorem postępowanie przygotowawcze. W sprawach o wykroczenia skarbowe, w celu zbadania stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, powołuje się jednego biegłego lekarza psychiatrę, a prokurator może objąć dochodzenie nadzorem.

#### 6. Wyjątki od stosowania przepisów

Przepisy § 1 i 2 nie stosują się w razie przejęcia sprawy przez prokuratora do swego prowadzenia.

### Podsumowanie

Art. 122 KKS wprowadza istotne modyfikacje w zakresie postępowań karnych skarbowych, nadając finansowym organom postępowania przygotowawczego uprawnienia zbliżone do tych, które posiada prokurator w postępowaniach karnych. Przepis ten ma na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowań skarbowych, umożliwiając organom finansowym skuteczniejsze działanie w ramach ich kompetencji.

Kodeks karny skarbowy

Kodeks karny wykonawczy

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 553 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi kluczowy element procedury ubezwłasnowolnienia, mający na celu ochronę praw i interesów osoby, której dotyczy wniosek. Przepis ten nakłada obowiązek przeprowadzenia kompleksowej oceny stanu zdrowia psychicznego osoby, której dotyczy wniosek, przez biegłych specjalistów: lekarza psychiatrę lub neurologa oraz psychologa.

### Komentarz:

1. **Obowiązek badania przez biegłych**:
   - Przepis jednoznacznie wskazuje, że osoba, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, musi być zbadana przez biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa oraz psychologa. Jest to wymóg obligatoryjny, co oznacza, że sąd nie może pominąć tego etapu w postępowaniu. Celem tego przepisu jest zapewnienie, że decyzja o ubezwłasnowolnieniu będzie oparta na rzetelnej i wszechstronnej ocenie stanu zdrowia psychicznego osoby badanej.

2. **Zakres opinii biegłych**:
   - Opinia biegłych musi zawierać nie tylko ocenę stanu zdrowia psychicznego lub zaburzeń psychicznych albo rozwoju umysłowego osoby, ale również umotywowaną ocenę zakresu jej zdolności do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem i prowadzenia swoich spraw. Taka ocena powinna uwzględniać postępowanie i zachowanie się osoby badanej.
   - W praktyce oznacza to, że biegli muszą przeprowadzić szczegółową analizę, która obejmuje zarówno diagnozę medyczną, jak i ocenę funkcjonowania osoby w codziennym życiu. Biegli powinni uwzględnić różne aspekty, takie jak zdolność do podejmowania decyzji, zarządzania majątkiem, nawiązywania i utrzymywania relacji społecznych oraz dbania o własne potrzeby.

3. **Znaczenie opinii biegłych dla sądu**:
   - Opinia biegłych jest kluczowym dowodem w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie. Sąd, podejmując decyzję, opiera się w dużej mierze na wnioskach zawartych w tej opinii. Dlatego tak istotne jest, aby była ona rzetelna, szczegółowa i dobrze uzasadniona.
   - Sąd nie jest związany opinią biegłych, jednak w praktyce opinia ta ma ogromne znaczenie dowodowe. W przypadku wątpliwości sąd może zlecić dodatkowe badania lub powołać kolejnych biegłych.

4. **Ochrona praw osoby badanej**:
   - Przepis ten ma na celu ochronę praw osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. Ubezwłasnowolnienie jest środkiem o bardzo poważnych konsekwencjach, ograniczającym zdolność osoby do samodzielnego działania w sferze prawnej. Dlatego procedura ta musi być przeprowadzona z najwyższą starannością, z poszanowaniem godności i praw osoby badanej.
   - Obowiązek przeprowadzenia badania przez biegłych specjalistów ma zapewnić, że decyzja o ubezwłasnowolnieniu będzie oparta na obiektywnych i profesjonalnych przesłankach, a nie na subiektywnych ocenach czy uprzedzeniach.

### Podsumowanie:
Art. 553 k.p.c. jest przepisem, który wprowadza istotne gwarancje proceduralne w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie. Nakładając obowiązek przeprowadzenia badania przez biegłych lekarzy i psychologów oraz wymagając szczegółowej i umotywowanej opinii, przepis ten ma na celu zapewnienie, że decyzje o ubezwłasnowolnieniu będą podejmowane na podstawie rzetelnych i obiektywnych przesłanek, z poszanowaniem praw i godności osoby, której dotyczy wniosek.

Lekarz psychiatra

Lekarz psychiatra w przepisach

Kodeks karny1 przepis

Kodeks karny skarbowy1 przepis

Kodeks karny wykonawczy1 przepis

Kodeks postępowania cywilnego3 przepisy

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis