Kodeks karny wykonawczy

Działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi pod kątem legalności. Oznacza to, że nadzór dotyczy zgodności działalności samorządu z prawem. Przepis nie wskazuje innych kryteriów, według których działalność ta miałaby być oceniana. Organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są Prezes Rady Ministrów oraz wojewodowie. W sprawach finansowych właściwe są regionalne izby obrachunkowe. Oznacza to, że przepis rozdziela ogólny nadzór nad działalnością samorządu od nadzoru dotyczącego jego finansów. W szczególnej sytuacji Sejm może rozwiązać organ stanowiący samorządu terytorialnego. Jest to możliwe wyłącznie na wniosek Prezesa Rady Ministrów i wtedy, gdy organ ten rażąco narusza Konstytucję lub ustawy. Przepis dotyczy więc rozwiązania konkretnego organu stanowiącego, a nie całej jednostki samorządu terytorialnego.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis określa, jakie podmioty może kontrolować Najwyższa Izba Kontroli oraz według jakich kryteriów ocenia ich działalność. Obowiązkowej kontroli podlegają organy administracji rządowej, Narodowy Bank Polski, państwowe osoby prawne i inne państwowe jednostki organizacyjne. Kontrola obejmuje legalność, czyli zgodność działania z prawem, gospodarność, celowość oraz rzetelność. Najwyższa Izba Kontroli może także kontrolować organy samorządu terytorialnego, komunalne osoby prawne i inne komunalne jednostki organizacyjne. W ich przypadku ocena dotyczy legalności, gospodarności i rzetelności. Przepis nie wymienia przy tej grupie celowości jako odrębnego kryterium kontroli. Kontrola może objąć również inne jednostki organizacyjne i podmioty gospodarcze. Jest to możliwe w zakresie, w jakim wykorzystują one majątek lub środki państwowe albo komunalne oraz wywiązują się z zobowiązań finansowych wobec państwa. W odniesieniu do tych podmiotów Najwyższa Izba Kontroli bada legalność i gospodarność. Oznacza to, że zakres kontroli jest powiązany z korzystaniem z publicznego majątku lub środków oraz z realizacją zobowiązań finansowych na rzecz państwa.

Przepis wskazuje, że dysponent Funduszu ma obowiązek sprawdzać, czy dotacje przekazane z jego środków są wykorzystywane właściwie. Kontrola obejmuje dwa aspekty: zgodność wydatków z prawem oraz ich racjonalność, czyli uzasadnienie i odpowiedniość sposobu wydawania pieniędzy. Ocenie podlega więc nie tylko to, czy wydatek jest dozwolony, lecz także, czy środki są używane rozsądnie.

Legalność

Legalność w przepisach

Kodeks karny wykonawczy1 przepis

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej2 przepisy

o zasadach prowadzenia polityki rozwoju1 przepis