Legalna jednostka miary

Legalna jednostka miary to jednostka, której używanie ma podstawę w przepisie prawnym. Chodzi więc nie tylko o samą jednostkę znaną w praktyce pomiarowej, lecz o jej status wynikający z prawa. Przepis może wymagać jej stosowania albo jedynie dopuścić jej używanie. W obu przypadkach o uznaniu jednostki za legalną decyduje obowiązująca regulacja, a nie wyłącznie przyjęty zwyczaj, tradycja lub wygoda posługiwania się daną jednostką.

W rozumieniu ustawy „Prawo o miarach” pojęcie to służy wskazaniu jednostek, którymi można posługiwać się w ramach prawnie regulowanych zasad wykonywania i przedstawiania pomiarów. Jego podstawą są dwie przesłanki:

• musi istnieć jednostka miary, czyli określony sposób wyrażania wielkości,
• przepis prawny musi nakazywać jej stosowanie albo wyraźnie je dopuszczać.

Nakaz oznacza, że w danej sytuacji użycie tej jednostki jest wymagane. Dopuszczenie oznacza natomiast, że przepisy pozwalają się nią posługiwać, choć nie wynika z tego samo przez się obowiązek jej użycia w każdym przypadku. Zakres znaczenia jednostki zależy zatem od treści przepisu, który reguluje jej stosowanie.

Praktyczne znaczenie tego pojęcia polega na wyznaczeniu, jakie jednostki mogą być używane w obszarach objętych przepisami o miarach. Ułatwia to jednolite wykonywanie pomiarów, zapisywanie ich wyników i porównywanie danych, ponieważ status jednostki nie jest pozostawiony wyłącznie uznaniu osób dokonujących pomiaru. Legalna jednostka miary stanowi tym samym element porządku prawnego dotyczącego miar, a jej stosowanie może być oceniane przez pryzmat tego, czy odpowiada wymaganiom wynikającym z właściwego przepisu. Terminem posługuje się ustawa „Prawo o miarach”, która zalicza go do podstawowych pojęć używanych w regulacji.