Łańcuch chłodniczy

„Łańcuch chłodniczy” to zorganizowany sposób postępowania z produktami immunologicznymi, który ma zapewnić zachowanie ich właściwości od momentu przechowywania, przez transport, aż po dystrybucję. Pojęcie obejmuje nie tylko urządzenia i inne rozwiązania techniczne, lecz także zasady organizacji pracy oraz działania kontrolne. Jego istotą jest utrzymanie warunków wskazanych przez wytwórcę i sprawdzanie, czy warunki te są zachowywane na kolejnych etapach obrotu produktem.

W praktyce na łańcuch chłodniczy składają się więc dwa powiązane obszary:

• środki techniczne, czyli rozwiązania pozwalające utrzymać wymagane warunki przechowywania i przewozu,
• rozwiązania organizacyjne i monitorowanie, czyli ustalone sposoby postępowania oraz kontrola, czy warunki określone przez wytwórcę nie zostały naruszone.

Definicja ustawowa wiąże to pojęcie z produktami immunologicznymi w rozumieniu przepisów Prawa farmaceutycznego. Nie chodzi zatem o ogólne przechowywanie dowolnych produktów w niskiej temperaturze, lecz o zapewnienie właściwego postępowania z określoną kategorią produktów, których trwałość i skuteczność mogą zależeć od warunków przechowywania oraz przemieszczania.

Celem łańcucha chłodniczego jest zachowanie trwałości produktu i niedopuszczenie do zmniejszenia jego skuteczności. Ma to znaczenie w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ponieważ prawidłowe obchodzenie się z produktami immunologicznymi jest elementem zapewnienia, aby mogły one spełniać swoją funkcję. W razie przerwania lub niewłaściwego utrzymania wymaganych warunków znaczenie ma nie tylko sam fakt przewozu albo przechowywania, lecz także możliwość wykazania, że warunki były monitorowane i zgodne z zaleceniami wytwórcy. Dlatego łańcuch chłodniczy należy rozumieć jako ciągłość technicznych i organizacyjnych działań, a nie wyłącznie jako używanie chłodzenia.