Ładunek

Ładunek to rzecz, materiał albo zbiór rzeczy przeznaczonych do przewozu, załadunku, wyładunku, składowania lub przemieszczania przy użyciu statku, pojazdu, urządzenia transportowego albo dźwignicowego. W polskim prawie termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia, a jego zakres zależy od rodzaju regulowanej działalności. Zwykle odnosi się do przedmiotów innych niż statek, środek transportu, załoga i pasażerowie.

Najważniejsze cechy ładunku wynikają z jego właściwości oraz sposobu przemieszczania. Może on być pojedynczą sztuką, przesyłką złożoną z wielu przedmiotów, materiałem sypkim lub cieczą. Przepisy i umowy mogą wyróżniać ładunki ze względu na masę, objętość, podatność na uszkodzenie, wymagania dotyczące temperatury, możliwość wydzielania szkodliwych czynników albo stwarzane zagrożenie. Od tych cech zależy sposób opakowania, oznakowania, rozmieszczenia i zabezpieczenia.

Pojęcie występuje przede wszystkim w prawie morskim i regulacjach dotyczących transportu, portów, magazynowania oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. W prawie morskim ładunek jest przedmiotem zobowiązań stron umowy przewozu. Przepisy mogą określać możliwość wydania innego ładunku w miejsce uzgodnionego, obowiązek przekazania dokumentów dotyczących ładunku oraz odpowiedzialność za szkody spowodowane ich brakiem lub błędami. W szczególnych sytuacjach ładunek znajdujący się na statku może także zostać wykorzystany, jeżeli jest przeznaczony do spożycia i podczas podróży zabraknie żywności.

W przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy ładunek jest postrzegany jako potencjalne źródło zagrożenia. Wymaga się między innymi jego stabilnego zawieszenia, właściwego zabezpieczenia przed przesunięciem lub spadnięciem, oznakowania miejsc składowania oraz określenia dopuszczalnego obciążenia. Podczas przeładunku zabronione może być przebywanie pod zawieszonym ładunkiem, a magazyny muszą być dostosowane do właściwości przechowywanych materiałów. Znaczenie prawne ma więc nie tylko sam przedmiot, lecz także jego masa, położenie, sposób obsługi i dokumentacja.