Kwalifikacje wolnorynkowe

„Kwalifikacje wolnorynkowe” to kwalifikacje funkcjonujące poza szczegółowymi regulacjami innych przepisów, których powstanie i znaczenie wynikają z potrzeb społecznych albo potrzeb rynku pracy. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Zintegrowany System Kwalifikacji” i odnosi się do kwalifikacji, które mogą odpowiadać na zapotrzebowanie pojawiające się w określonych środowiskach, branżach lub grupach zawodowych.

Aby dana kwalifikacja mogła zostać uznana za wolnorynkową, muszą być spełnione łącznie określone przesłanki:

• nie może być uregulowana odrębnymi przepisami;
• powinna odpowiadać na potrzeby społeczne lub potrzeby rynku pracy;
• musi być nadawana przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą;
• podmiot ten powinien mieć uprawnienie do certyfikowania konkretnej kwalifikacji wolnorynkowej, uzyskane na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy;
• potwierdzeniem nadania kwalifikacji jest certyfikat kwalifikacji wolnorynkowej.

Istotne jest zatem nie tylko to, czego dotyczy kwalifikacja, lecz także kto ją nadaje i na jakiej podstawie może ją certyfikować. Samo zapotrzebowanie rynku lub zainteresowanie określoną umiejętnością nie wystarcza do zakwalifikowania jej jako kwalifikacji wolnorynkowej.

W praktyce pojęcie służy wyodrębnieniu w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji takich kwalifikacji, które powstają jako odpowiedź na zmieniające się potrzeby społeczne i gospodarcze, a nie wynikają bezpośrednio z odrębnych regulacji. Certyfikat pełni funkcję dokumentu potwierdzającego, że kwalifikacja została nadana przez uprawniony podmiot. Dzięki temu można wskazać zarówno zakres potwierdzonych kwalifikacji, jak i podmiot odpowiedzialny za ich certyfikowanie. Kategoria ta pozwala więc porządkować i formalnie potwierdzać kwalifikacje rozwijające się poza systemem kwalifikacji uregulowanych odrębnymi przepisami.