Krew rzadkiej grupy

„Krew rzadkiej grupy” to określenie używane w ustawie o publicznej służbie krwi wobec krwi, której właściwości mają szczególne znaczenie przy doborze krwi dla określonych pacjentów. Nie chodzi wyłącznie o potoczne przekonanie, że dana grupa krwi występuje rzadko. O zakwalifikowaniu decydują cechy antygenowe składników morfotycznych krwi oraz obecność przeciwciał u potencjalnego biorcy.

Pojęcie obejmuje dwa powiązane przypadki:

• krew, na której składnikach morfotycznych nie ma antygenów spotykanych u więcej niż 99% ludzi. Taka krew może być trudna do znalezienia dla biorców, u których występują alloprzeciwciała skierowane przeciwko tym antygenom;
• krew przeznaczona dla pacjentów mających przeciwciała przeciw kilku antygenom, jeżeli częstość występowania takiego układu jest mniejsza niż 1%.

W pierwszym przypadku znaczenie ma brak określonych antygenów na krwinkach. Dzięki temu krew może odpowiadać potrzebom biorcy, którego układ odpornościowy reaguje na te antygeny obecne u większości osób. W drugim przypadku o rzadkości decyduje szczególna sytuacja immunologiczna pacjenta, związana z przeciwciałami skierowanymi jednocześnie przeciw kilku antygenom, oraz niewielka częstość występowania właściwego układu cech.

Definicja wyznacza więc kryteria, według których krew może zostać uznana za rzadką grupę na potrzeby publicznej służby krwi. Jej praktyczne znaczenie polega na ułatwieniu rozpoznania przypadków, w których zwykłe znalezienie zgodnego składnika krwi może być szczególnie trudne. Pojęcie wskazuje zarówno na wyjątkowość cech krwi dawcy, jak i na szczególne potrzeby biorcy. Ma znaczenie przy poszukiwaniu i doborze krwi dla osób z alloprzeciwciałami, zwłaszcza gdy przeciwciała dotyczą antygenów powszechnie występujących albo kilku antygenów o rzadkiej częstości występowania.