Krajowy wskaźnik średniego narażenia

Krajowy wskaźnik średniego narażenia to ustawowo określony sposób przedstawienia przeciętnego poziomu substancji znajdującej się w powietrzu na terenie całego kraju. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Prawo ochrony środowiska” i odnosi się do wyników pomiarów prowadzonych w określonych miejscach, a następnie wykorzystanych do oceny narażenia ludności na zanieczyszczenia powietrza.

Wskaźnik obejmuje kilka istotnych elementów:

• podstawą jego ustalenia są pomiary poziomu substancji w powietrzu;
• pomiary wykonuje się na obszarach tła miejskiego, czyli w miejscach mających odzwierciedlać warunki występujące w środowisku miejskim, a nie wyłącznie wpływ pojedynczego źródła emisji;
• uwzględnia się miasta liczące więcej niż 100 tysięcy mieszkańców oraz aglomeracje;
• dane są zbierane na obszarze całego kraju, dzięki czemu wskaźnik ma charakter krajowy, a nie lokalny.

Wskaźnik nie oznacza wyniku pojedynczego pomiaru ani indywidualnego poziomu narażenia konkretnej osoby. Jest wartością opartą na pomiarach wykonywanych w wielu wskazanych miejscach i służy do przedstawienia średniego poziomu substancji w powietrzu w skali kraju. Jego znaczenie polega przede wszystkim na tym, że stanowi podstawę oceny, czy realizowany jest krajowy cel redukcji narażenia oraz czy dotrzymywany jest pułap stężenia ekspozycji.

W praktyce wskaźnik pozwala porównywać rzeczywisty poziom narażenia z wartościami, które powinny zostać osiągnięte lub nie mogą zostać przekroczone. Dzięki temu jest narzędziem oceny skuteczności działań dotyczących jakości powietrza. Łączy wyniki pomiarów prowadzonych w dużych miastach i aglomeracjach z krajowymi wymaganiami dotyczącymi ograniczania narażenia. Jego zastosowanie służy więc nie tylko opisaniu stanu powietrza, lecz także sprawdzeniu, czy cele określone w przepisach są wypełniane.