Krajowy kontroler

„Krajowy kontroler” to określenie używane w ustawie o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 wobec kontrolera wskazanego w sposób określony w przepisie unijnego rozporządzenia dotyczącego EWT. Istotą tego pojęcia nie jest więc dowolna osoba lub instytucja zajmująca się kontrolą, lecz podmiot, którego wyznaczenie nastąpiło zgodnie z właściwą podstawą prawną.

Definicja ma dwa podstawowe elementy. Po pierwsze, chodzi o kontrolera, a więc podmiot pełniący funkcję kontrolną w systemie objętym regulacją. Po drugie, musi on zostać wyznaczony zgodnie z przepisem wskazanego rozporządzenia. Samo wykonywanie czynności kontrolnych nie wystarcza zatem do uznania danego podmiotu za krajowego kontrolera w rozumieniu tej ustawy. Konieczne jest także prawidłowe wyznaczenie, dokonane według zasad wynikających z regulacji EWT.

Odwołanie do innego aktu prawnego powoduje, że ustawowa definicja nie opisuje szczegółowo sposobu wyboru ani zakresu działania kontrolera. Wyznacza natomiast punkt odniesienia, który pozwala ustalić, kto jest objęty tym określeniem. Dzięki temu przepisy ustawy mogą posługiwać się skróconą nazwą bez ponownego opisywania całego mechanizmu ustanawiania kontrolera.

W praktyce znaczenie tego hasła polega na identyfikacji właściwego podmiotu w systemie realizacji programów związanych z polityką spójności i współpracą terytorialną. Ułatwia to przypisanie określonych czynności, uprawnień lub obowiązków temu podmiotowi tam, gdzie ustawa posługuje się pojęciem krajowego kontrolera. O tym, czy dany podmiot ma taki status, decyduje przede wszystkim jego wyznaczenie zgodne z rozporządzeniem EWT, a nie sama nazwa, forma organizacyjna czy faktyczne wykonywanie kontroli.