Art. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska zawiera definicje kluczowych terminów używanych w ustawie. Jest to fundamentalny artykuł, który precyzuje znaczenie pojęć, co jest niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów ustawy. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do wybranych definicji zawartych w tym artykule.

#### 1. Aglomeracja
Definicja aglomeracji jako miasta lub kilku miast o wspólnych granicach administracyjnych jest istotna dla określenia obszarów, na których mają zastosowanie określone przepisy dotyczące ochrony środowiska. W praktyce, aglomeracje są często obszarami o wysokim stopniu urbanizacji, co wiąże się z większymi wyzwaniami w zakresie zarządzania środowiskiem.

#### 2. Autostrada
Rozszerzenie definicji autostrady na drogi ekspresowe, jeżeli przepisy o autostradach płatnych mają do nich zastosowanie, ma na celu ujednolicenie regulacji dotyczących infrastruktury drogowej. Jest to ważne z punktu widzenia zarządzania ruchem i ochrony środowiska w kontekście emisji z transportu.

#### 3. Badania zanieczyszczenia gleby i ziemi
Definicja ta obejmuje nie tylko pomiary zawartości substancji powodujących ryzyko, ale także pobieranie próbek i badania właściwości gleby i ziemi. Jest to kluczowe dla oceny stanu środowiska i podejmowania działań naprawczych.

#### 4. Dokument referencyjny BAT
Dokumenty referencyjne BAT (Best Available Techniques) są wynikiem wymiany informacji zorganizowanej przez Komisję Europejską i stanowią podstawę do ustalania najlepszych dostępnych technik. Definicja ta jest istotna dla przemysłu, który musi dostosować swoje technologie do wymogów BAT w celu minimalizacji emisji.

#### 5. Emisja
Definicja emisji obejmuje szeroki zakres substancji i energii wprowadzanych do środowiska w wyniku działalności człowieka. Jest to kluczowe pojęcie w kontekście regulacji dotyczących ochrony powietrza, wody i gleby.

#### 6. Graniczne wielkości emisyjne
Graniczne wielkości emisyjne są najwyższymi dopuszczalnymi wielkościami emisji określonymi w konkluzjach BAT. Definicja ta jest ważna dla ustalania standardów emisyjnych i monitorowania ich przestrzegania.

#### 7. Historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi
Definicja ta odnosi się do zanieczyszczeń, które powstały przed określoną datą lub wynikają z działalności zakończonej przed tą datą. Jest to istotne dla określenia odpowiedzialności za zanieczyszczenia i podejmowania działań remediacyjnych.

#### 8. Instalacja
Definicja instalacji obejmuje zarówno stacjonarne urządzenia techniczne, jak i budowle, które mogą powodować emisję. Jest to kluczowe dla regulacji dotyczących pozwoleń na emisję i monitorowania działalności przemysłowej.

#### 9. Najlepsze dostępne techniki (BAT)
Definicja BAT obejmuje najbardziej efektywne i zaawansowane technologie oraz metody prowadzenia działalności, które minimalizują negatywny wpływ na środowisko. Jest to fundament dla regulacji dotyczących emisji przemysłowych.

#### 10. Ochrona środowiska
Definicja ochrony środowiska jako działań mających na celu zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej jest szeroka i obejmuje racjonalne gospodarowanie zasobami, przeciwdziałanie zanieczyszczeniom oraz przywracanie elementów przyrodniczych do stanu właściwego.

#### 11. Remediacja
Remediacja obejmuje działania mające na celu usunięcie lub zmniejszenie ilości substancji powodujących ryzyko w glebie, ziemi i wodach gruntowych. Jest to kluczowe dla przywracania terenów zanieczyszczonych do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska.

#### 12. Zrównoważony rozwój
Definicja zrównoważonego rozwoju podkreśla integrację działań politycznych, gospodarczych i społecznych z zachowaniem równowagi przyrodniczej. Jest to fundamentalne pojęcie dla polityki ochrony środowiska, które ma na celu zapewnienie możliwości zaspokajania potrzeb zarówno obecnych, jak i przyszłych pokoleń.

### Podsumowanie
Art. 3 Prawa ochrony środowiska zawiera kluczowe definicje, które są niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów ustawy. Precyzyjne określenie pojęć takich jak emisja, BAT, remediacja czy zrównoważony rozwój pozwala na skuteczne zarządzanie ochroną środowiska i podejmowanie odpowiednich działań naprawczych. Definicje te stanowią fundament dla dalszych regulacji i są niezbędne dla zrozumienia i stosowania przepisów dotyczących ochrony środowiska.

Prawo ochrony środowiska

Art. 91 ustawy Prawo ochrony środowiska (dalej: „Ustawa”) reguluje procedurę opracowywania i przyjmowania programów ochrony powietrza w Polsce. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że poziomy dopuszczalne i docelowe substancji w powietrzu są osiągane i utrzymywane, co jest kluczowe dla ochrony zdrowia ludzi i środowiska.

#### 1. Opracowanie projektu programu ochrony powietrza

Zgodnie z ust. 1, zarząd województwa jest zobowiązany do opracowania projektu uchwały w sprawie programu ochrony powietrza w terminie 12 miesięcy od dnia otrzymania wyników oceny poziomów substancji w powietrzu i klasyfikacji stref. Projekt ten musi być przedstawiony do zaopiniowania właściwym wójtom, burmistrzom lub prezydentom miast oraz starostom.

#### 2. Procedura opiniowania

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta i starosta mają miesiąc na wydanie opinii od dnia otrzymania projektu uchwały (ust. 2). Niewydanie opinii w tym terminie oznacza akceptację projektu (ust. 3). Następnie, projekt uchwały jest przedstawiany ministrowi właściwemu do spraw klimatu, który również ma miesiąc na wydanie opinii (ust. 2c). Niewydanie opinii przez ministra w terminie również oznacza akceptację projektu (ust. 2d).

#### 3. Przyjęcie programu ochrony powietrza

Sejmik województwa jest zobowiązany do przyjęcia programu ochrony powietrza w drodze uchwały w terminie 15 miesięcy od dnia otrzymania wyników oceny poziomów substancji w powietrzu i klasyfikacji stref (ust. 3a).

#### 4. Aktualizacja programu ochrony powietrza

Dla stref, w których są przekroczone poziomy dopuszczalne lub docelowe substancji w powietrzu, zarząd województwa opracowuje projekt uchwały w sprawie programu ochrony powietrza lub jego aktualizacji, który zawiera plan działań krótkoterminowych (ust. 4). W przypadku przekroczenia poziomów dopuszczalnych lub docelowych w kolejnych latach, zarząd województwa musi opracować projekt aktualizacji programu w terminie 3 lat od dnia wejścia w życie uchwały sejmiku województwa (ust. 9d).

#### 5. Współpraca między województwami

Jeżeli przyczyny przekroczeń poziomów substancji w powietrzu występują na terenie innego województwa, zarządy województw są zobowiązane do współdziałania przy sporządzaniu programów ochrony powietrza (ust. 9a).

#### 6. Udział społeczeństwa

Zarząd województwa musi zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym sporządzenia programu ochrony powietrza, zgodnie z przepisami o udostępnianiu informacji o środowisku (ust. 9b).

#### 7. Zawartość programu ochrony powietrza

Program ochrony powietrza musi zawierać szczegółowe informacje, takie jak: zakres przekroczeń poziomów substancji, podział źródeł zanieczyszczeń, scenariusze wielkości emisji, harmonogram działań naprawczych, szacunkowe koszty realizacji działań, wskaźniki specyficzne dla planowanych działań, planowany efekt ekologiczny, podmioty odpowiedzialne za realizację działań, obowiązki i ograniczenia wynikające z programu oraz uzasadnienie zakresu określonych zagadnień (ust. 9).

#### 8. Rozporządzenie wykonawcze

Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące programów ochrony powietrza oraz planów działań krótkoterminowych, formę ich sporządzania i niezbędne części składowe, biorąc pod uwagę cele programów i planów oraz konieczność zapewnienia ochrony zdrowia ludzi i środowiska (ust. 10).

### Podsumowanie

Art. 91 Prawa ochrony środowiska ustanawia kompleksowy proces opracowywania, opiniowania i przyjmowania programów ochrony powietrza, który angażuje różne szczeble administracji publicznej oraz społeczeństwo. Przepisy te mają na celu zapewnienie skutecznej ochrony jakości powietrza poprzez precyzyjne określenie obowiązków i terminów dla poszczególnych organów administracji.

Krajowy cel

Krajowy cel w przepisach

Prawo ochrony środowiska2 przepisy