Krajowa Rada

Krajowa Rada to określenie ustawowego organu kolegialnego, którego zakres działania, skład i sposób funkcjonowania wynikają z konkretnej ustawy. Termin ten nie oznacza jednego, ogólnokrajowego organu działającego we wszystkich dziedzinach prawa. W praktyce występuje jako element nazwy różnych rad, tworzonych do wykonywania zadań publicznych, samorządowych, zawodowych albo opiniodawczo-doradczych.

Krajowe rady mogą mieć różny status prawny. Niektóre są organami pomocniczymi naczelnych organów administracji lub Rady Ministrów, inne należą do samorządów zawodowych albo reprezentują określone środowiska i instytucje. Ustawa może przyznawać im osobowość prawną, określać ich organy wewnętrzne, zasady wyboru członków, kadencję oraz sposób podejmowania uchwał. W skład rady często wchodzą przedstawiciele ministerstw, urzędów, jednostek samorządu lub organizacji zawodowych.

W polskim prawie określenie to pojawia się między innymi w następujących obszarach:

• bezpieczeństwo ruchu drogowego, gdzie Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego pełni funkcję międzyresortowego organu pomocniczego Rady Ministrów;
• samorząd notarialny i komorniczy, gdzie właściwe krajowe rady wykonują zadania związane z organizacją samorządu, postępowaniami dyscyplinarnymi oraz udostępnianiem informacji;
• ochronę praw konsumentów, w której Krajowa Rada Rzeczników Konsumentów ma charakter opiniodawczo-doradczy;
• samorząd rolniczy, gdzie Krajowa Rada Izb Rolniczych jest organem reprezentującym izby rolnicze;
• postępowanie cywilne i egzekucyjne, w których przepisy mogą nakazywać sądom lub organom publikowanie informacji albo przekazywanie zawiadomień właściwej radzie.

Znaczenie praktyczne Krajowej Rady zależy od jej ustawowych kompetencji. Rada może opiniować projekty i działania organów publicznych, koordynować wykonywanie zadań, reprezentować określony samorząd, prowadzić lub nadzorować systemy informacyjne, a także wskazywać osoby do pełnienia funkcji przewidzianych w przepisach. Obsługę rady może zapewniać sekretariat lub inna jednostka organizacyjna wskazana w ustawie albo regulaminie. Przy interpretacji terminu zawsze należy ustalić pełną nazwę rady, ponieważ poszczególne organy mają odmienne kompetencje i podstawy działania.