Kraj trzeci

„Kraj trzeci” to państwo znajdujące się poza obszarem celnym Unii Europejskiej. O zakwalifikowaniu danego państwa jako kraju trzeciego decyduje więc jego położenie względem unijnego obszaru celnego, a nie samo potoczne rozumienie zagranicy. Istotnym elementem pojęcia jest także to, że chodzi o państwo, a nie o dowolny obszar, podmiot gospodarczy czy miejsce prowadzenia działalności.

Definicja ma znaczenie w ustawie o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa oraz dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Pozwala ustalić, czy określony obrót ma charakter związany z państwem znajdującym się poza unijnym obszarem celnym. Jest to ważne przy stosowaniu przepisów regulujących wymianę z zagranicą w zakresie towarów, technologii i usług, których obrót może podlegać szczególnym zasadom ze względu na ich strategiczne znaczenie.

W praktyce ustalenie, czy dane państwo jest krajem trzecim, pomaga określić, jaki reżim prawny należy zastosować do konkretnej transakcji lub innej czynności związanej z obrotem. Może mieć wpływ na ocenę obowiązków dotyczących kontroli, zezwoleń, przekazywania informacji albo zgodności obrotu z wymaganiami ustawy. Sama definicja nie określa jednak takich obowiązków, lecz wyznacza zakres podmiotowy i terytorialny, w którym mogą znaleźć zastosowanie dalsze przepisy.

Pojęcie „kraj trzeci” występuje również w innych regulacjach. Ma znaczenie między innymi w przepisach dotyczących obrotu towarami rolno-spożywczymi z państwami spoza unijnego obszaru celnego, a także w ustawach posługujących się terminologią z zakresu obrotu zagranicznego, prawa farmaceutycznego i prawa karnego skarbowego. W każdym przypadku właściwe rozumienie tego terminu wymaga odniesienia go do wskazanego obszaru celnego Unii Europejskiej.