Koszty zasobowe

Koszty zasobowe to pojęcie używane w ustawie „Prawo wodne” do opisania wartości korzyści, które mogłyby zostać osiągnięte, gdyby zasoby wodne nie były uszczuplane przez podmioty, które obecnie z nich korzystają. Nie chodzi więc przede wszystkim o wydatek poniesiony przez użytkownika w związku z poborem lub innym korzystaniem z wody. Chodzi o ekonomiczny wymiar utraty możliwości wykorzystania zasobów w przyszłości albo wykorzystania ich w większym zakresie przez inne podmioty.

W tym pojęciu można wyróżnić kilka istotnych elementów:

• zasoby wodne, czyli zasób, którego dotyczy korzystanie i którego ilość lub stan mogą ulec pogorszeniu;
• zdolność do samoodtwarzania, a więc naturalna możliwość odnawiania się zasobów wodnych;
• działanie podmiotów aktualnie korzystających z zasobów, które może ograniczać ich ilość albo zdolność do odtworzenia;
• utracone korzyści, czyli takie pożytki lub możliwości wykorzystania zasobów, które mogłyby się pojawić, gdyby nie doszło do ich zmniejszenia;
• wartość tych korzyści, pozwalająca ująć opisany skutek w kategoriach ekonomicznych.

Punktem odniesienia jest zatem sytuacja hipotetyczna. Należy wyobrazić sobie, że zasoby wodne i ich naturalna zdolność do odtwarzania nie zostały ograniczone przez obecnych użytkowników, a następnie ocenić, jakie korzyści byłyby wtedy możliwe. Koszty zasobowe odpowiadają wartości różnicy między takim potencjalnym stanem a sytuacją wynikającą z rzeczywistego korzystania z wód.

Pojęcie służy uwzględnieniu tego, że korzystanie z zasobów wodnych może powodować nie tylko bieżące skutki, lecz także ograniczać przyszłe możliwości ich wykorzystania. Ma więc znaczenie przy ocenie gospodarowania wodami, ponieważ pozwala dostrzec koszt uszczuplenia wspólnego zasobu, nawet gdy nie przyjmuje on postaci bezpośredniej straty ponoszonej w chwili korzystania. W praktyce koszty zasobowe pomagają opisać i ocenić obciążenie wynikające z ograniczania zasobów oraz ich samoodtwarzania. Dotyczą wartości utraconych możliwości, a nie każdej szkody ani każdego wydatku związanych z wodą.