Kościół

Kościół w polskim prawie oznacza zorganizowaną wspólnotę religijną, utworzoną w celu wyznawania i szerzenia określonej wiary oraz wykonywania związanych z nią funkcji religijnych, społecznych, oświatowych lub charytatywno-opiekuńczych. Nie należy utożsamiać tego terminu wyłącznie z budynkiem przeznaczonym do kultu. W przepisach może on oznaczać zarówno całą wspólnotę, jak i jej wyodrębnione jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną.

W polskim systemie prawnym kościoły występują obok innych związków wyznaniowych. Ich sytuację prawną określają przepisy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, a w odniesieniu do niektórych wspólnot także odrębne ustawy regulujące stosunek państwa do danego Kościoła. Kościół może działać na podstawie ustawy albo w ramach procedury przewidzianej dla rejestrowanych związków wyznaniowych. Szczegółowe regulacje mogą określać jego ustrój, organy, sposób reprezentacji, status jednostek organizacyjnych oraz zasady nabywania majątku.

Najważniejsze cechy kościoła w znaczeniu prawnym to:

• autonomia i niezależność w zakresie spraw religijnych oraz wewnętrznej organizacji,
• równość kościołów i innych związków wyznaniowych wobec prawa,
• możliwość tworzenia osób prawnych, prowadzenia działalności charytatywnej i opiekuńczej oraz korzystania z praw majątkowych,
• prawo do organizowania praktyk religijnych, nauczania religii i działalności duszpasterskiej w granicach określonych przepisami.

Konstytucyjne zasady dotyczące relacji państwa z kościołami obejmują bezstronność władz publicznych, wzajemną niezależność oraz współdziałanie dla dobra człowieka i dobra wspólnego. W praktyce termin występuje między innymi w przepisach dotyczących nieruchomości, bonifikat i darowizn, ochrony zabytków, działalności edukacyjnej i charytatywnej, a także wykonywania praktyk religijnych przez osoby pozbawione wolności lub pełniące służbę wojskową. Wielka litera w nazwie konkretnego Kościoła wskazuje na określoną wspólnotę religijną, natomiast mała litera ma zwykle znaczenie ogólne.