Korzyść

Korzyść w polskim prawie oznacza pozytywny efekt, przysporzenie albo uprzywilejowanie uzyskane przez określoną osobę, podmiot lub grupę podmiotów. Termin nie ma jednej, uniwersalnej definicji ustawowej, dlatego jego znaczenie zależy od dziedziny prawa i konkretnego przepisu. Korzyść może mieć charakter majątkowy, na przykład polegać na uzyskaniu pieniędzy, rzeczy, oszczędności lub zwiększeniu wartości majątku, ale może też oznaczać korzystniejszą sytuację prawną, gospodarczą albo procesową.

W praktyce wyróżnia się między innymi:

• korzyść uzyskaną bezpośrednio lub pośrednio,
• korzyść już otrzymaną albo przewidywaną,
• korzyść indywidualną, dotyczącą jednej osoby, oraz wspólną, odnoszącą się do grupy lub społeczności,
• korzyść majątkową i niemajątkową.

W prawie cywilnym korzyść może podlegać wydaniu osobie uprawnionej albo zwrotowi, zwłaszcza gdy została uzyskana bez podstawy prawnej. Przy rozliczeniach uwzględnia się niekiedy nakłady poniesione na jej uzyskanie lub zwiększenie jej wartości. W stosunku komisu korzyść uzyskana przez komisionariusza w związku z wykonaniem zlecenia przypada komitentowi. Umowa spółki może natomiast przyznawać wspólnikowi szczególne korzyści, jeżeli zostaną one w niej określone.

W prawie publicznym korzyść służy często do ustalania zakresu uprawnień, obowiązków lub kosztów. W Prawie wodnym może wpływać na podział kosztów utrzymania urządzeń wodnych oraz wysokość składek członków spółki wodnej. Przy ocenie zmian w gospodarowaniu wodami porównuje się przewidywane pozytywne skutki z utraconymi korzyściami środowiskowymi.

W postępowaniu karnym i podatkowym korzyść może oznaczać korzystniejsze rozstrzygnięcie dla określonej osoby. Niedające się usunąć wątpliwości faktyczne rozstrzyga się na korzyść oskarżonego, a wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, na korzyść podatnika. W Kodeksie spółek handlowych korzyści i ewentualne szkody są także elementem uzasadnienia wiążącego polecenia w grupie spółek. Znaczenie terminu zawsze ustala się więc na podstawie funkcji, jaką pełni w danej regulacji.