Konserwowanie

Konserwowanie to podejmowanie działań, które mają ograniczyć albo opóźnić biologiczne lub fizyczne pogarszanie się stanu komórek, tkanek lub narządów. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów i odnosi się do czynności wykonywanych podczas ich przetwarzania.

Istotą konserwowania jest zastosowanie odpowiednich środków ochronnych, zanim dojdzie do degradacji albo w celu spowolnienia już zachodzących procesów. Ustawa wskazuje trzy podstawowe sposoby takiego działania:

• użycie odczynników chemicznych,
• zmianę warunków środowiskowych,
• zastosowanie innych środków o podobnym celu.

Wyliczenie to obejmuje zarówno konkretne działania chemiczne, jak i oddziaływanie na otoczenie materiału biologicznego oraz inne rozwiązania wykorzystywane w procesie przetwarzania. O tym, czy dane działanie jest konserwowaniem w rozumieniu ustawy, decyduje jego funkcja, czyli zapobieganie lub opóźnianie biologicznej bądź fizycznej degradacji komórek, tkanek albo narządów.

Konserwowanie nie oznacza wyłącznie przechowywania ani całkowitego zatrzymania wszelkich zmian. Chodzi o takie postępowanie, które pomaga utrzymać materiał biologiczny w stanie ograniczającym jego niszczenie w toku przetwarzania. Ma to praktyczne znaczenie, ponieważ pozwala odróżnić czynności służące ochronie komórek, tkanek lub narządów od działań, które nie wpływają na ich degradację albo są podejmowane w innym celu. Pojęcie to porządkuje więc zakres czynności uwzględnianych przez ustawę i wskazuje, że dla jego zastosowania ważne są jednocześnie użyte środki, moment ich zastosowania oraz zamierzony efekt ochronny.