Koniugacja, transformacja lub transdukcja

Hasło „koniugacja, transformacja lub transdukcja” oznacza w ustawie „Mikroorganizmy i organizmy genetycznie zmodyfikowane” określoną kategorię zjawisk biologicznych. Chodzi o naturalne przekazywanie kwasu nukleinowego pomiędzy bakteriami lub w obrębie bakterii. Kwas nukleinowy jest nośnikiem informacji genetycznej, dlatego jego przeniesienie może prowadzić do pojawienia się w komórce cech obecnych wcześniej w innym materiale genetycznym.

W definicji istotne są trzy elementy:

• naturalny charakter procesu, czyli jego biologiczny, niewymuszony charakter, a nie samo laboratoryjne wprowadzenie materiału genetycznego,
• przenoszony materiał, którym jest kwas nukleinowy,
• miejsce zachodzenia zjawiska, którym są bakterie.

Koniugacja, transformacja i transdukcja to odrębne mechanizmy znane w biologii bakterii, ale ustawa ujmuje je wspólnie, ponieważ z punktu widzenia tego aktu łączy je skutek w postaci naturalnego transferu informacji genetycznej. Definicja nie opisuje szczegółowego przebiegu każdego z tych mechanizmów ani nie przesądza, jakie cechy zostaną w wyniku transferu ujawnione. Wyznacza natomiast zakres pojęcia używanego w przepisach dotyczących mikroorganizmów i organizmów genetycznie zmodyfikowanych.

Znaczenie praktyczne hasła polega na odróżnieniu naturalnego przepływu materiału genetycznego wśród bakterii od innych sposobów uzyskiwania zmian genetycznych. Przy analizie przepisów ustawy pozwala ustalić, czy opisywane zjawisko mieści się w kategorii procesów wskazanych przez ustawodawcę. Ma to znaczenie dla prawidłowego rozumienia regulacji odnoszących się do mikroorganizmów, materiału genetycznego oraz procesów związanych z jego przenoszeniem. Samo wystąpienie takiego procesu nie oznacza jednak automatycznie, że powstał organizm genetycznie zmodyfikowany, ponieważ o tym rozstrzygają także inne elementy właściwych regulacji.