Konfrontacja

Konfrontacja to czynność procesowa polegająca na bezpośrednim zestawieniu ze sobą osób, których wcześniejsze wypowiedzi dotyczące tych samych okoliczności są sprzeczne albo istotnie się różnią. Jej celem jest wyjaśnienie rozbieżności, sprawdzenie, z czego wynikają, oraz umożliwienie organowi procesowemu dokonania bardziej wiarygodnej oceny dowodów. Konfrontacja nie służy samemu rozstrzygnięciu, która osoba mówi prawdę, lecz ma dostarczyć informacji pomocnych przy ocenie jej zeznań lub wyjaśnień.

W postępowaniu karnym konfrontacja może dotyczyć osób wcześniej przesłuchanych, w szczególności świadków, podejrzanego albo oskarżonego, jeżeli ich relacje pozostają w sprzeczności. Przeprowadza ją właściwy organ procesowy, który umożliwia osobom odniesienie się do wzajemnie niezgodnych wypowiedzi i zadaje pytania dotyczące spornych faktów. Czynność jest utrwalana w przewidzianej formie, a jej wynik podlega ocenie razem z całym zgromadzonym materiałem dowodowym. Konfrontacja nie jest obowiązkowa w każdym przypadku wystąpienia różnic w wypowiedziach. Jej przeprowadzenie może być niecelowe, a niekiedy jest ograniczone przez przepisy chroniące określone osoby, w tym przepisy dotyczące świadka, którego tożsamość została utajniona.

W postępowaniu cywilnym konfrontacja odnosi się przede wszystkim do świadków składających sprzeczne zeznania. Może zostać przeprowadzona w ramach postępowania dowodowego, gdy bezpośrednie porównanie ich relacji może pomóc w ustaleniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jej zakres wyznacza sąd, a ustalenia wynikające z tej czynności są oceniane w powiązaniu z innymi dowodami.

Konfrontacja ma znaczenie praktyczne zwłaszcza wtedy, gdy sprzeczności dotyczą kluczowych wydarzeń, a nie da się ich wyjaśnić na podstawie samych dokumentów lub odrębnych przesłuchań. Nie zastępuje jednak swobodnej oceny dowodów i nie przesądza automatycznie o wiarygodności żadnej z uczestniczących osób.