Kodeks cywilny

Art. 766 Kodeksu cywilnego reguluje obowiązki komisanta wobec komitenta w ramach umowy komisu. Przepis ten nakłada na komisanta obowiązek wydania komitentowi wszystkiego, co uzyskał w wyniku realizacji zlecenia. W szczególności, komisant ma obowiązek przelania na komitenta wierzytelności nabytych na jego rachunek.

Komentarz do tego artykułu można podzielić na kilka kluczowych aspektów:

1. **Obowiązek wydania uzyskanych korzyści**:
   - Komisant jest zobowiązany do przekazania komitentowi wszelkich korzyści uzyskanych w wyniku wykonania zlecenia. Obejmuje to zarówno rzeczy materialne, jak i niematerialne, takie jak wierzytelności.
   - Obowiązek ten jest bezwzględny i nie może być wyłączony ani ograniczony przez umowę stron.

2. **Przelew wierzytelności**:
   - Komisant ma obowiązek przelania na komitenta wierzytelności, które nabył na jego rachunek. Oznacza to, że wszelkie prawa do należności, które powstały w wyniku działań komisanta, muszą zostać przekazane komitentowi.
   - Przelew wierzytelności powinien być dokonany zgodnie z przepisami prawa cywilnego dotyczącymi cesji wierzytelności (art. 509 i nast. Kodeksu cywilnego).

3. **Skuteczność wobec wierzycieli komisanta**:
   - Powyższe uprawnienia komitenta są skuteczne także względem wierzycieli komisanta. Oznacza to, że wierzyciele komisanta nie mogą zaspokajać swoich roszczeń z korzyści uzyskanych przez komisanta na rzecz komitenta.
   - Przepis ten chroni komitenta przed ewentualnymi roszczeniami wierzycieli komisanta, zapewniając, że korzyści uzyskane w ramach umowy komisu trafią do komitenta.

4. **Znaczenie praktyczne**:
   - Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w kontekście działalności gospodarczej, gdzie umowy komisu są często stosowane.
   - Zapewnia on komitentowi pewność, że wszelkie korzyści uzyskane przez komisanta w wyniku realizacji zlecenia zostaną mu przekazane, co jest kluczowe dla ochrony interesów komitenta.

Podsumowując, art. 766 Kodeksu cywilnego stanowi ważny mechanizm ochrony praw komitenta w ramach umowy komisu. Nakłada on na komisanta obowiązek przekazania wszelkich uzyskanych korzyści oraz przelania wierzytelności, co jest skuteczne również wobec wierzycieli komisanta. Przepis ten zapewnia komitentowi bezpieczeństwo prawne i finansowe, chroniąc jego interesy w relacjach z komisantem.

Sprzedawca może żądać zwrotu rzeczy ruchomej wysłanej upadłemu, jeżeli nie otrzymał za nią ceny. Dotyczy to także papierów wartościowych. Warunkiem jest jednak to, aby przed ogłoszeniem upadłości rzecz nie została objęta przez upadłego ani przez osobę upoważnioną przez niego do rozporządzania nią. Takie samo uprawnienie ma komisant, który wysłał rzecz upadłemu. Zwrot rzeczy nie oznacza, że sprzedawca lub komisant może zatrzymać ją bez żadnych rozliczeń. Jeżeli rzecz zostanie zwrócona, sprzedawca albo komisant musi zwrócić koszty, które zostały już poniesione lub dopiero mają zostać poniesione, a także otrzymane zaliczki. Chodzi więc o rozliczenie wydatków i wpłat związanych z wysłaniem oraz zwrotem rzeczy. Syndyk może zapobiec zwrotowi rzeczy i zatrzymać ją, jeżeli zapłaci należną od upadłego cenę oraz koszty albo odpowiednio je zabezpieczy. Uprawnienie syndyka do zatrzymania rzeczy jest ograniczone w czasie. Może on z niego skorzystać w ciągu miesiąca od dnia, w którym zażądano zwrotu.

Prawo upadłościowe

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że sprzedawca mógł żądać zwrotu rzeczy ruchomej wysłanej upadłemu, jeżeli nie otrzymał za nią ceny. Dotyczyło to także papierów wartościowych. Warunkiem było to, aby przed ogłoszeniem upadłości upadły albo osoba upoważniona przez niego do rozporządzania rzeczą nie objęła jej w posiadanie. Oznaczało to, że samo wysłanie rzeczy nie pozbawiało sprzedawcy możliwości domagania się jej odzyskania, jeżeli nie doszło jeszcze do objęcia jej przez upadłego lub upoważnioną osobę. Takie samo prawo przysługiwało komisantowi, który wysłał rzecz upadłemu. Sprzedawca albo komisant, który odzyskiwał rzecz, był obowiązany zwrócić wszelkie poniesione lub przewidywane koszty związane z jej wysłaniem lub odzyskaniem, a także otrzymane zaliczki. Zwrot rzeczy wiązał się więc z koniecznością rozliczenia tych kwot. Syndyk mógł jednak zatrzymać rzecz, jeżeli zapłacił albo zabezpieczył należną od upadłego cenę oraz koszty. Możliwość ta była ograniczona terminem miesiąca od dnia zgłoszenia żądania zwrotu. Przepis wyznaczał zatem zarówno przesłanki odzyskania rzeczy przez sprzedawcę lub komisanta, jak i sposób, w jaki syndyk mógł zapobiec jej wydaniu.

Komisant

Komisant w przepisach

Kodeks cywilny3 przepisy

Prawo upadłościowe1 przepis

Prawo upadłościowe1 przepis