Kolonia samowystarczalna

„Kolonia samowystarczalna” to pojęcie używane w ustawie „Ochrona zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych”. Oznacza kolonię zwierząt z rzędu naczelnych, której pochodzenie i sposób utrzymywania spełniają określone warunki. Nie chodzi więc o każdą grupę takich zwierząt, lecz o grupę o ustalonej historii hodowli oraz o określonym sposobie kontaktu z ludźmi.

Aby kolonię można było uznać za samowystarczalną, muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:

• zwierzęta są hodowane wyłącznie w ramach tej kolonii albo pozyskiwane z innych kolonii;
• nie są to zwierzęta dzikie;
• są utrzymywane w sposób zapewniający ich przyzwyczajenie do ludzi.

Pierwszy element odnosi się do pochodzenia zwierząt. Kolonia może rozwijać się własnym torem, poprzez rozmnażanie zwierząt już do niej należących, albo korzystać ze zwierząt pochodzących z innych kolonii. Istotne jest jednak, aby nie pozyskiwano zwierząt dzikich. Definicja wiąże zatem samowystarczalność nie tylko z możliwością utrzymywania zwierząt w obrębie jednej grupy, lecz także z kontrolowanym, niedzikim źródłem ich pochodzenia.

Drugi element dotyczy warunków utrzymywania. Zwierzęta powinny być przyzwyczajane do ludzi, a sposób opieki nad nimi ma zapewniać osiągnięcie tego celu. Nie wystarcza samo przebywanie zwierząt w kolonii, jeżeli nie są one utrzymywane w sposób sprzyjający oswojeniu z obecnością i kontaktem z człowiekiem.

W praktyce pojęcie to pozwala odróżnić kolonie naczelnych o określonym, kontrolowanym pochodzeniu i stopniu przyzwyczajenia do ludzi od zwierząt dzikich lub pochodzących spoza takich kolonii. Ma znaczenie przy stosowaniu przepisów ustawy, ponieważ wskazuje, jakie cechy musi mieć kolonia, aby mieścić się w ustawowej kategorii „kolonii samowystarczalnej”. Ocena wymaga więc uwzględnienia zarówno pochodzenia zwierząt, jak i sposobu ich utrzymywania.