Art. 240a ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe procedury i mechanizmy mające na celu zapewnienie stabilności finansowej jednostek samorządu terytorialnego (JST) w sytuacjach kryzysowych. Przepis ten jest kluczowy dla zachowania równowagi budżetowej i realizacji zadań publicznych przez JST, nawet w obliczu trudności finansowych.

#### 1. Wezwanie do opracowania programu postępowania naprawczego

W przypadku braku możliwości uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej lub budżetu JST zgodnie z zasadami określonymi w art. 242-244, oraz zagrożenia realizacji zadań publicznych, kolegium regionalnej izby obrachunkowej (RIO) wzywa JST do opracowania i uchwalenia programu postępowania naprawczego. JST ma na to 45 dni od dnia otrzymania wezwania.

#### 2. Treść programu postępowania naprawczego

Program postępowania naprawczego musi zawierać:
- Analizę stanu finansów JST, w tym określenie przyczyn zagrożenia realizacji zadań publicznych.
- Plan przedsięwzięć naprawczych wraz z harmonogramem ich wprowadzania, zmierzających do usunięcia zagrożenia oraz zachowania relacji określonej w art. 242-244.
- Przewidywane efekty finansowe poszczególnych przedsięwzięć naprawczych, wraz z określeniem sposobu ich obliczania.

#### 3. Uchwalenie budżetu i wieloletniej prognozy finansowej

Organ stanowiący JST może uchwalić wieloletnią prognozę finansową oraz budżet jednostki, które nie zachowują relacji określonej w art. 242-244, pod warunkiem, że program postępowania naprawczego uzyskał pozytywną opinię RIO. Niezachowanie relacji może dotyczyć jedynie spłat zobowiązań istniejących na dzień uchwalenia programu oraz spłat pożyczki otrzymanej z budżetu państwa.

#### 4. Ograniczenia w okresie realizacji programu naprawczego

W okresie realizacji programu naprawczego JST nie może:
- Podejmować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych.
- Udzielać pomocy finansowej innym JST.
- Udzielać poręczeń, gwarancji i pożyczek.
- Ponosić wydatków na promocję jednostki.
- Ponosić wydatków z funduszu sołeckiego, chyba że są one konieczne do zakończenia realizacji zadania rozpoczętego przed dniem przyjęcia programu.
- Realizować zadań innych niż obligatoryjne, finansowanych ze środków własnych.

#### 5. Ograniczenia dotyczące diet radnych i wynagrodzeń zarządu

Od miesiąca następującego po przyjęciu programu naprawczego, do dnia zakończenia postępowania naprawczego, wysokość diet radnych i wydatków na wynagrodzenie zarządu JST nie może przekroczyć odpowiednich kwot z roku poprzedzającego rok, w którym została podjęta uchwała w sprawie programu.

#### 6. Działania w przypadku nieopracowania programu

Jeżeli JST nie opracuje programu postępowania naprawczego lub nie uzyska on pozytywnej opinii RIO, budżet jednostki ustala RIO. Budżet ten może być ustalony bez zachowania relacji określonej w art. 242-244. Zmiana tak ustalonego budżetu nie może powodować zwiększenia stopnia niezachowania relacji wynikającego z tego budżetu.

#### 7. Możliwość ustanowienia zarządu komisarycznego

W przypadku nieopracowania programu postępowania naprawczego lub braku pozytywnej opinii RIO, możliwe jest zawieszenie organów JST i ustanowienie zarządu komisarycznego. W takim przypadku program naprawczy jest opracowywany i przedstawiany do zaopiniowania RIO przez komisarza rządowego.

### Podsumowanie

Art. 240a ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizmy mające na celu zapewnienie stabilności finansowej JST w sytuacjach kryzysowych. Procedury te mają na celu nie tylko naprawę sytuacji finansowej, ale również zabezpieczenie realizacji zadań publicznych przez JST. Przepis ten jest istotnym narzędziem w zarządzaniu finansami publicznymi na poziomie lokalnym, zapewniającym odpowiedzialność i przejrzystość w gospodarowaniu środkami publicznymi.

o finansach publicznych

Przepis wskazuje, jaki podmiot jest organem regionalnej izby obrachunkowej. Funkcję tę pełni kolegium izby. Oznacza to, że to właśnie kolegium zostało wskazane jako organ izby, a nie inna, niewymieniona w tym przepisie jednostka lub osoba. Regulacja ma charakter organizacyjny. Nie określa kompetencji kolegium, jego składu ani sposobu działania, lecz jedynie wskazuje, jaki organ należy uznać za organ izby.

Kolegium izby

Kolegium izby w przepisach

o finansach publicznych1 przepis

o regionalnych izbach obrachunkowych1 przepis