Przepis informuje, że ustawa o leczeniu niepłodności zmienia także Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Nie wskazuje jednak, na czym te zmiany polegają, ponieważ ich treść została w tym miejscu pominięta. Z samego przepisu można więc ustalić jedynie zakres nowelizacji, czyli objęcie zmianami wskazanego kodeksu. Aby poznać konkretne nowe zasady lub obowiązki, konieczne jest zapoznanie się z pominiętymi przepisami zmieniającymi.

o leczeniu niepłodności

Przepis określa warunki przeniesienia zarodka do organizmu biorczyni w ramach procedury medycznie wspomaganej prokreacji. Obejmuje zarodki powstałe z komórek rozrodczych pobranych w celu dawstwa partnerskiego, zarodki powstałe w wyniku dawstwa innego niż partnerskie oraz zarodki przekazane w celu dawstwa zarodka.

**Podstawą przeniesienia są:**
- pisemna zgoda biorczyni i dawcy komórek rozrodczych, gdy chodzi o dawstwo partnerskie,
- pisemna zgoda biorczyni oraz jej męża albo mężczyzny, z którym pozostaje ona we wspólnym pożyciu, gdy chodzi o dawstwo inne niż partnerskie, a także oświadczenie złożone zgodnie z art. 75 § 1 ustawy wskazanej w przepisie,
- pisemna zgoda dawców zarodka na jego przekazanie,
- brak przeciwwskazań medycznych do przeniesienia zarodka.

Zgody wymagane przy dawstwie partnerskim, dawstwie innym niż partnerskie i dawstwie zarodka muszą zostać wyrażone przed rozpoczęciem procedury medycznie wspomaganej prokreacji. Oznacza to, że zgoda nie jest jedynie elementem dokumentacji uzupełnianej po wykonaniu procedury, lecz warunkiem poprzedzającym jej rozpoczęcie.

Przepis reguluje także sytuację, w której zarodki powstałe z komórek pobranych w celu dawstwa partnerskiego nie mogą zostać użyte bezpośrednio i muszą zostać przekazane do przechowywania. W takim przypadku zgoda biorczyni i dawcy komórek rozrodczych jest wymagana ponownie, każdorazowo przed ponownym rozpoczęciem procedury, w której mają zostać wykorzystane przechowywane zarodki. Regulacja wiąże więc możliwość transferu zarówno z odpowiednimi zgodami pisemnymi, jak i z aktualnym brakiem przeciwwskazań medycznych.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2015/1087/text/U/D20151087Lj.pdf

Przepis określa, kiedy niedopuszczalne jest przeniesienie zarodka do organizmu biorczyni oraz co dzieje się z zarodkami po zakończeniu ich przechowywania. Regulacja obejmuje zarodki powstałe z komórek rozrodczych pobranych zarówno w celu dawstwa partnerskiego, jak i dawstwa innego niż partnerskie.

Przeniesienie zarodka jest wykluczone, gdy biorczyni pisemnie wycofała zgodę, dawca w przypadku dawstwa partnerskiego nie zgodził się na przeniesienie albo, przy dawstwie innym niż partnerskie, zgody nie wyraził mąż biorczyni. Jeżeli biorczyni pozostaje we wspólnym pożyciu, znaczenie ma także brak oświadczenia mężczyzny, o którym mowa w art. 75 § 1 ustawy wskazanej w przepisie. Niezależną przeszkodą są przeciwwskazania medyczne do przeniesienia zarodka.

Szczególne rozwiązanie dotyczy braku zgody męża albo dawcy komórek rozrodczych pobranych w celu dawstwa partnerskiego, z których utworzono zarodek. W takim przypadku zezwolenie na przeniesienie może wydać sąd opiekuńczy. Przepis nie przewiduje takiej procedury w odniesieniu do każdej przesłanki, dlatego odrębnie traktuje między innymi wycofanie zgody przez biorczynię i przeciwwskazania medyczne.

Zarodki są przekazywane do dawstwa zarodka po upływie terminu przechowywania określonego w umowie, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż 20 lat od przekazania zarodków do banku komórek rozrodczych i zarodków. Taki skutek następuje także po śmierci obojga dawców zarodka. Przy dawstwie innym niż partnerskie chodzi o śmierć biorczyni oraz jej męża albo osoby pozostającej z nią we wspólnym pożyciu.

Przepis określa warunki pobierania komórek rozrodczych od dawcy na potrzeby dawstwa partnerskiego oraz zasady wyrażania i wycofywania zgody na ich zastosowanie. Warunki te muszą być spełnione łącznie.

O medycznej zasadności pobrania i wykorzystania komórek decyduje lekarz, opierając się na aktualnym stanie wiedzy medycznej. Konieczne jest przeprowadzenie z kandydatem na dawcę wywiadu medycznego oraz niezbędnych badań lekarskich i laboratoryjnych. Mają one potwierdzić, że pobranie nie powoduje niedopuszczalnego ryzyka dla dawcy i nie pogorszy istotnie jego zdrowia, a także że można ograniczyć ryzyko istotnych zdarzeń niepożądanych lub reakcji u dawcy, biorczyni i przyszłych dzieci.

Kandydat musi zostać szczegółowo i zrozumiale poinformowany między innymi o rodzaju i celu zabiegu, badaniach, ryzyku, ochronie danych oraz skutkach prawnych zastosowania komórek. Powinien mieć możliwość zadawania pytań i uzyskania wyczerpujących odpowiedzi. Potwierdza również prawdziwość informacji przekazanych podczas wywiadu. Wymagana jest jego pełna zdolność do czynności prawnych oraz dobrowolna, pisemna zgoda złożona przed lekarzem. Analogiczne wymogi dotyczą biorczyni, która musi otrzymać informacje wskazane w art. 32 ust. 1 pkt 3 i wyrazić pisemną zgodę na zastosowanie komórek.

**Zgoda dawcy może zostać wycofana na piśmie** w obecności pracownika właściwego ośrodka lub banku. Zgoda dawcy i biorczyni może być wycofana tylko do rozpoczęcia procedury u biorczyni, a przy zapłodnieniu pozaustrojowym, do rozpoczęcia tworzenia zarodka. Bank, który otrzyma informację o wycofaniu zgody, ma obowiązek niezwłocznie przekazać ją właściwemu ośrodkowi lub bankowi.

Przepis określa warunki pobierania komórek rozrodczych od biorczyni oraz stosowania u niej komórek pobranych od dawcy albo zarodka utworzonego z takich komórek w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji. W obu przypadkach przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Zgodnie z ust. 1, pobranie komórek od biorczyni, zarówno w dawstwie partnerskim, jak i innym niż partnerskie, wymaga ustalenia przez lekarza medycznej zasadności. Wywiad oraz badania lekarskie i laboratoryjne powinny potwierdzić, że ryzyko zabiegu mieści się w dopuszczalnych granicach, nie pogorszy istotnie zdrowia biorczyni i może zostać ograniczone także w odniesieniu do dzieci, które mogą się urodzić. Biorczyni musi otrzymać szczegółowe i zrozumiałe informacje o zabiegu, jego ryzyku, ochronie danych, możliwych następstwach oraz skutkach prawnych, a także mieć możliwość zadawania pytań. Potwierdza to pisemnie, podobnie jak prawdziwość informacji przekazanych w wywiadzie. Wymagana jest pełna zdolność do czynności prawnych oraz pisemna zgoda na pobranie komórek i utworzenie z nich zarodka.

Ustęp 2 reguluje zastosowanie komórek od dawcy albo zarodka. Oprócz medycznej zasadności lekarz ustala, w określonym przypadku dawstwa innego niż partnerskie, podobieństwo fenotypowe biorczyni i dawcy. Także tutaj konieczne są ocena ryzyka, pełna informacja, możliwość uzyskania odpowiedzi, pisemne oświadczenia i zgoda biorczyni. Jeżeli pozostaje ona w małżeństwie albo we wspólnym pożyciu, przepis uzależnia zastosowanie od dodatkowego oświadczenia lub zgody mężczyzny, zależnie od rodzaju dawstwa. Zgoda ta wymaga wcześniejszego poinformowania o skutkach prawnych, w szczególności dotyczących ojcostwa. W przypadku dawstwa innego niż partnerskie zastosowanie ma również termin 14 miesięcy od złożenia odpowiedniego oświadczenia.

Przepis określa warunki, na jakich może zostać przeprowadzone dawstwo zarodka. Muszą one zostać spełnione łącznie. Przekazanie może nastąpić wyłącznie na rzecz anonimowej biorczyni, a jego medyczną zasadność ustala lekarz na podstawie aktualnego stanu wiedzy medycznej. Wywiad medyczny oraz niezbędne badania powinny potwierdzić, że ryzyko dla biorczyni mieści się w dopuszczalnych granicach, nie pogorszy istotnie jej zdrowia i może zostać ograniczone także w odniesieniu do dzieci, które mogą się urodzić. Wymagane jest również podobieństwo fenotypowe biorczyni do dawców zarodka.

Biorczyni musi otrzymać szczegółowe i zrozumiałe informacje o zabiegu, jego celu, badaniach, ryzyku, ochronie danych, tajemnicy lekarskiej oraz skutkach prawnych, w tym sytuacji prawnej dziecka. Powinna mieć możliwość zadawania pytań, a przekazanie informacji potwierdza pisemnym oświadczeniem. Potwierdza także prawdziwość danych z wywiadu, a jako osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych składa pisemną zgodę na przyjęcie i zastosowanie zarodków. W zależności od jej sytuacji wymagane są także zgoda męża albo oświadczenie mężczyzny pozostającego z nią we wspólnym pożyciu. Zastosowanie zarodka musi nastąpić w terminie 14 miesięcy od złożenia tego oświadczenia.

Dawcy muszą mieć pełną zdolność do czynności prawnych, zostać poinformowani o skutkach dawstwa i dobrowolnie wyrazić pisemną zgodę w obecności osoby zatrudnionej w banku. Zgoda może zostać wycofana pisemnie, ale tylko do rozpoczęcia u biorczyni procedury, w której zarodek ma być zastosowany. Spełnienie warunków odnotowuje się w dokumentacji medycznej, a bank przekazuje informacje o zgodzie i jej wycofaniu do właściwego rejestru, ośrodka lub banku.

Przepis wskazuje, kiedy małżeństwo zawarte według zasad obowiązujących w gminach żydowskich jest uznawane także w świetle prawa cywilnego. Sama forma religijna nie wystarcza: małżeństwo musi spełniać wymagania określone w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Dopiero wtedy wywołuje skutki cywilne, czyli jest uznawane przez państwo. Prawo wewnętrzne gmin żydowskich wskazuje także osobę duchowną, przed którą składane są oświadczenia o zawarciu małżeństwa.

o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis wskazuje, kiedy małżeństwo zawarte według zasad Kościoła jest uznawane także w sferze prawa cywilnego. Samo zachowanie formy kościelnej nie wystarcza: małżeństwo musi spełniać wymagania określone w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Wtedy wywołuje skutki cywilne. Z przepisu wynika również, że osobę duchowną przyjmującą oświadczenia o zawarciu małżeństwa wskazują wewnętrzne przepisy Kościoła.

o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej

w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji oraz w banku komórek rozrodczych i zarodków

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2015/1727/text/O/D20151727.pdf

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Kodeks rodzinny i opiekuńczy w przepisach

o leczeniu niepłodności1 przepis

o leczeniu niepłodności5 przepisów

o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej1 przepis

o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej1 przepis

w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji oraz w banku komórek rozrodczych i zarodków1 przepis